Ana içeriğe atla


BANNER

BÜYÜK VERİ HAYATIMIZIN HER YERİNDE

20.01.2020 - 14:22

Bilişimciler Derneği Başkanı Rahmi Aktepe, “Büyük Veri günümüzde her alanda kullanılır hale gelmiştir.”

Büyük verinin potansiyeli ve önemi hakkında bilgi verir misiniz?
İçinde bulunduğumuz çağın adı Bilgi, bilginin kaynağı ve yakıtı ise veri'dir. Son çeyrekte Bilişim Teknolojileri alanında yaşanan gelişmeler, çok pahalı ve zorlu bir süreç olan verinin toplanması, depolanması ve işlenmesini hem ucuz hem de kolaylıkla yapılır hale getirmiştir. Bugün her alanda uygulamakta olduğumuz ve şaşırtıcı düzeyde değerli sonuçlar almamızı sağlayan Yapay Zeka algoritmalarının başarısını oluşturan şey yalnızca verinin varlığı değil, aynı zamanda bu verinin büyüklüğü (miktarı) olduğu bir gerçektir. Eğer bir alanda Makine Öğrenmesi tekniğini kullanarak sonuç üretmek istiyorsak, öncelikle onu çok büyük orandaki verilerle eğitmemiz gerekiyor. Bu nedenledir ki, bugün en önemli değer olan BİLGİ'nin üretimini sağlayan tüm teknolojiler Büyük Veri'nin varlığı ile mümkün olabilmektedir.
Çok değersiz zannettiğiniz verilerin içerisinde en değerli hazinelerin gizli olabileceğini söylemek yanlış olmaz. Bu nedenledir ki, Veri Madenciliği ve Yapay Zeka programcılığı bugünün en gözde iş alanları arasında yer almaktadır. Bir örnek vermek isterim; hastanelerde çektirilmiş olan XRay görüntülerini toplayıp, bunlardan hangisinde akciğer kanseri olduğunu bir Yapay Zeka algoritmasına öğretip, oradan elde ettiğimiz modele yeni bir filmin görüntüsünü vererek sonuç üretmesi istendiğinde çoğu zaman insan zekasından daha isabetli sonuçlar verebilmektedir.

Büyük veriyi kimler kullanır?
Büyük Veri günümüzde her alanda kullanılır hale gelmiştir. Önceleri daha çok sağlık, bankacılık, telekomunikasyon alanlarında yoğun kullanım alanı bulurken, bugün artık eğitimden-otomotive, endüstriden-alış verişe, akıllı tarımdan-akıllı şehir uygulamalarına kadar her alanda kullanılır olmuştur. Cep telefonlarımızdan toplanan verilerden hareketle ilgi alanlarımız tespit edilerek öneriler oluşturulmaktadır. Cep telefonlarımıza kadar sirayet etmiş olan veri toplama, işleme ve sonuç üretme uygulamalarının neredeyse tamamı Büyük Veri, Bulut Bilişim ve Yapay Zeka teknolojilerinin birlikte kullanımı ile olabilmektedir.

Büyük verinin nasıl depolandığı ve yönetildiği hakkında neler söyleyebilirsiniz?
Elbette bu kadar büyük orandaki verinin toplanması sıradan bir işlem olmasa gerek. Bunun için çok büyük oranda verileri toplayabilecek, depolayabilecek ve bunları işleyebilmek gerekiyor. Bugün yoğunlukla kullanmakta olduğumuz Dijital Dönüşüm süreci öncelikle Bilişim alanında gerçekleşmiş ve bugün hayatımızın tüm alanını etkilemektedir. Bu dönüşümün var ettiği yapının en önemli taşıyıcı kolonu sanallaştırma teknikleri ve bilişim kaynaklarının servis olarak sunulduğu Bulut Bilişim yapılarıdır diyebiliriz. Bu sayede bilişim kaynakları elektrik ve su gibi servis olarak sunulmaya başlamış ve özellikle ölçek ekonomisi sayesinde oldukça maliyet etkin hale gelmiştir. Veri Merkezlerinde barındırılan ve kiralama yöntemi ile müşteriye sunulan bilişim kaynaklarının daha maliyet etkin kullanımını sağlayan, kişilerin yalnızca kullandığı kadarının parasını ödediği, kullanmadığı kaynaklara ödeme zorunluluğunun bulunmadığı bir servis modeli olan Bulut Bilişim servislerinden biri ve en yaygın kullanılanı ise Veri Depolama servisleridir. Bugün herhalde Dropbox yada google drive kullanmayan sayısı oldukça azdır. Üstelik belirli bir boyuta kadar bu servisler hiç ücret ödenmeden kullanılabilmektedir. Kısacası, büyük orandaki veriyi merkezi bir noktada maliyet etkin bir şekilde toplamalamayı, depolamayı ve işlemeyi var eden unsur Bulut Bilişim Teknolojisidir diyebiliriz.

Son olarak büyük verinin ne kadarı analiz edilir?
Bu verilerin ne kadarını analiz edilir sorusuna verilecek tek cevap, HEPSİ'dir. Toplanmış olan ve bugün çok değersiz olduğunu düşündüğünüz verinin içeriğinde bir hazine yatıyor olabilir. Kimi zaman bir veri tek başına anlam ifade etmiyorken, farklı kaynaklardan gelen verilerle birlikte analiz edildiğinde asıl değeri ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenledir ki, bir eğitim politikası olarak "Yapay Zeka" ve "Büyük Veri" teknolojilerinden yararlanmayı gençlerimize daha ilk okul seviyesinden itibaren öğretmemiz gerektiğine inanıyorum. Önemli olan veri'nin varlığı değil, bu veriyi alıp işleyecek ve bundan değerli hazineler üretecek olan beyinlerimizin var olmasıdır. Bu doğrultuda stratejilerimiz ve politikalarımız bir an önce şekillendirmemiz gerektiğini hatırlatmak isterim.

arf

Yukarı