Ana içeriğe atla

arf

İntermodal, Multimodal ve Kombine Taşımacılık

14.09.2018 - 17:02

Atilla Yıldıztekin

Atilla Yıldıztekin

 

İnsanoğlu tekerleği keşfedip, ağaç tepelerinden indiği günden beri, harekete başlamış ve  göçebe hayatını kolay hale getirmek için çalışmaktadır. Bir bölgenin kaynakları tükenince yeni bir bölgeye taşınmak için tekerleği kullanmıştır. Göçmekten vazgeçip, üretim toplumuna geçince de, yani yerleşik yaşamı seçtiği günden beri tekerlekler başka amaçlarla dönmekte.  Geçmişte bölgesel üretim tüketime yetiyordu. Zamanla tekerlek daha fazla önem kazandı. Daha sonra tekerlekle yapılan kara nakliyesi yerini deniz nakliyesine bıraktı. Liman şehirleri olan ülkeler zenginleşti. Üretimin artması ile yeni keşfedilen buhar gücünün, dizel motorların devreye girmesi ile demir yolu taşımacılığı hayatımızda önemli yer tutmaya başladı. Uçakların geliştirilmesi ile hava nakliyesi yaşamımıza girdi, petrol, doğalgaz tüketiminin artması ile de taşıma malzeme ile tüketime yetişemedik ve boru hatları devreye girdi. 


Günümüzde 300 kilometrenin içindeki taşıma taleplerinde kara yolu en avantajlı nakliye şekli olarak hesaplanmakta. Bu mesafenin üzerine çıkıldığı zaman sırasıyla deniz ve demir yolu nakliyeleri daha avantajlı hale gelmektedir. Günümüzde yurt içinde ton-kilometre olarak kara yolu taşımacılığı yüzde 93 deniz yolu taşımacılığı yüzde 4 demir yolu taşımacılığı da yüzde 4 oranında gerçekleşmektedir. Taşıma modları arasındaki en verimsiz ve pahalı taşıma şeklini, kara yolu taşımasını en büyük oranda kullanmaktayız. 


Ton-kilometre başına akaryakıt tüketiminin fazlalığı söz konusudur. Egzoz emisyonunun havaya ve çevreye verdiği zarar en üst seviyededir. Her ne kadar duble yollarla biraz rahatlatılmış da olsa; yetersiz ve kalitesiz kara yolu ağı, trafik kazalarına neden olmaktadır. Trafik hızını düşürmesi, sistemin mal kayıplarına karşı güvensiz olması, büyük yedek parça israfı, dönüş yüklerinin dengeli sağlanamaması gibi nedenlerden dolayı artık kara nakliyesinin payının azaltılması ve nakliyenin rotasının deniz ve demir yollarına çevrilmesinde yarar vardır. Böylece kara nakliyesinin dışındaki taşıma yöntemleri daha fazla kullanılır, daha büyük ölçekte ekonomik olarak işletilir hale gelecektir. Bu hedefin başarıya ulaşması da; iç sularda deniz nakliyesinin önündeki gemi işletme ve liman hizmeti ile ilgili engellerin kaldırılması, demir yollarımızın işletmesinin özelleştirilmesi, hizmetlerin ve altyapının iyileştirilmesi, yüksek hızlı yük taşıyabilen tren sistemlerinin bir an önce uygulamaya konulması, istasyonlarımızın yük elleçlemeye uygun hale getirilmesi, TCDD’nin intermodal yük aktarma merkezlerinin inşaatlarının tamamlanması, ro-ro taşımacılığımızın teşviki ve lojistik köylerin kurulması ile sağlanacaktır. 


Bu saydıklarımın günümüzdeki adı “intermodal taşımadır.” Günümüzde en yaygın ve çağdaş nakliye metodu olan “intermodal taşıma”, bunun bir farklı versiyonu olan “multimodal taşıma” veya bir başka farklı şekli olan  “kombine taşımacılık”,  ürün hareket hızını kesmeden, ölçeğini değiştirmeden birden fazla taşıma yöntemiyle malların taşımacılığının yapılması demektir.

 

Bu sistemde bir noktadan konteynırlara veya treylerlere yüklenen yükler Ro-Ro’larla deniz, Ro-La’larla demir yolu ve kara yolu araçları ile konteynerlerin veya treylerlerin yük kapakları açılmadan en uygun şekilde taşınıp teslim edileceği yere ulaşmaktadır.  Sevk edilen mal üzerinde her an on-line kontrolün olduğu bir yönetim gerektirir. Bu taşıma şekli ile ilgili evrakların, dokümantasyonun, gerekirse gümrük işlemlerinin, bilgi akışının basitleştirilmesi ve tüm ülkeler için standart hale getirilmesi söz konusudur.

 

Nakliye şirketlerinin, lojistik şirketlerin kendi içlerinde oluşturacakları intermodal taşımacılık departmanları ile bu yeni nakliye şeklini araştırmalarını, müşterilerine önermelerini ve uygulayan kuruluşlarla iş birlikleri yapmalarını öneriyorum. Kara nakliyesinde yaptığımız hataları tekrarlamamak, yaşadığımız sorunları yeniden yaşamamak için intermodal hizmetlere yatırım yapacak, alt yapıyı oluşturacak kuruluşlara destek vermemiz gerekiyor. Bundan önceki kara nakliye sektöründe kıyasıya yapılan kırıcı rekabet hiç olmazsa intermodal nakliye konusunda yaşanmasın ve deniz- hava- kara- demiryolu taşımacılığı iş birlikleri ile yaratılacak katma değer, tüm sektörlerin büyümesinde gelişmesinde ilk kilometre taşlarını oluştursun diyorum.

yyy

Yukarı