Ana içeriğe atla

itt

Samsun Lojistik merkezi SWOT Analizi

18.01.2018 - 17:17

Intermodal taşımacılığın en önemli yatırımı lojistik merkezlerdir. Avrupa’da 40 yıldır inşa edilmekte olan ve sayıları 250’ye yaklaşan lojistik merkezler ülkemizde de gündemdedir. Lojistik sektörünün gelişmesinde en önemli yatırım unsuru olan bu lojistik tesisler tüm ülkelerde olduğu gibi, bir organize sanayi bölgesi yaklaşımı ile devlet destekleri ile gerçekleşmektedir. Birçok ilimizde sanayi ve ticaret odaları, belediyeler, kalkınma ajansları, valilikler tarafından verilen desteklerle bölgesel lojistik master planları yapılmış ve tümünde o ilde lojistik hizmetleri tek merkeze toplayacak lojistik merkezler projeleri gündeme gelmiştir. 
Samsun lojistik master planı ilk yapılan çalışmalar içinde yer almış, dönem valilerimizin de destekleri ile Avrupa Birliği’nden alınan yaklaşık 53 milyon Euro’yu bulan karşılıksız bağışlarla birinci fazı tamamlanmıştır. Bu çalışma yüksek lisans tezlerine konu olarak seçilmiş olup, diğer illerimizde yapılacak olan projelere bir örnek olacaktır. Örneğin iyi anlaşılması için bir SWOT analizi hazırlanmış ve aşağıda sunulmuştur. 

SWOT ANALİZİ
Samsun Lojistik Merkezi’ni ilgilendiren SWOT analizi ilk defa TR83 bölgesi Lojistik Master Planında ortaya konulmuştur. Samsun’da  inşa edilen Samsun Lojistik Merkezi ile ilgili SWOT analizi şu şekildedir; 

GÜÇLÜ YÖNLER
Lojistik merkez projesinin sürdürülebilmesi ve gelişmesi için kullanılacak güçlü yönler şunlardır; 
- Samsun’da güçlü gruplar tarafından işletilen ve zaman içinde gelişen üç liman olması lojistik merkezin intermodal özellik kazanmasına olanak sağlamaktadır.
- Lojistik merkez projesinin Türkiye’nin ilk lojistik merkezi olarak yerel kuruluşlarca ve merkezi yönetimlerce desteklenmesi projeye hız kazandırmaktadır.
- AB’den alınan karşılıksız yatırım desteği ve merkezi hükümetin finansman katkısı projeyi daha değerli, düşük maliyetli hale getirmiş ve süreç hızlanmıştır. 
- Lojistik merkez arazisinin kamu arazisi olması ve düz alanda yer alması inşaat maliyetlerinin düşürülmesinde en önemli faktörlerdir.
- Yapılan anketler sonucu yerel ve ulusal lojistik şirketlerinin, sanayicilerin ve dış ticaret firmalarının firmaların lojistik merkezdeki yer taleplerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. 
- Samsun limanlarının lojistik merkeze demiryolu ile bağlanmış olması hem yurt içi hem de yurt dışı (komşu ülkeler) karayolu bağlantılarıyla desteklenmiş olması intermodal yük potansiyelini artırmıştır. 
- TCDD Gelemen Demiryolu Intermodal Yükleme İstasyonu yatırımının tamamlanmış olması yurt içinden gelen ve yurt içine dağıtılacak ürünler için taşıma kolaylığı sağlamaktadır.

ZAYIF YÖNLER
Lojistik merkez projesinin geliştirilmesi gereken zayıf yönleri şunlardır;
- Özellikle başlangıç aşamasında lojistik merkezde çalışmak üzere lojistik sektöründe yetişmiş, kalifiye eleman eksikliği hissedilmektedir.
- Lojistik merkezde çalışacak olan firmalara alternatif vizyon, kurumsal gelişim ve verimlilik sağlamaya yönelik çalışan, danışmanlık ve teknik destek verecek firmalarının Samsun’da bulunmayışı hizmet kalitesinin yükselmesine engel olmaktadır. 
- Lojistik merkezden yük alacak kara taşıma araçları sayısı yetersizdir. Samsun’un büyük TIR filosuna sahip illerden biri olmadığı bilinmektedir.
- Gerek limanlarda, gerek TCDD Gelemen lojistik merkezinde demiryolunda, genel kargo ve araç yükleme/boşaltma işlemlerinin yapılması için yeterli altyapının ve ekipmanın bulunmayışı iş verimliliğini düşürecektir.
- İmalatçı ya da dış ticaret firmalarının lojistik faaliyetlerini kendilerinin organize etmesi, dış kaynak (3PL) kullanılmaması zayıf yöndür. 
- Lojistik merkez projesinin küçük ölçekli başlıyor olması genişleme imkânlarının kısıtlı olması söz konusudur. 

FIRSATLAR
Lojistik merkezinde gelişme potansiyeli yaratacak ve büyümeye katkıda bulunacak fırsatlar şunlardır.
- Karadeniz ülkelerinin ekonomik birlik halinde yeniden yapılanması çalışmalarında lojistik ve taşıma anlamında en önemli ve en yüksek potansiyele sahip bölgenin Samsun ili ve artalanı olduğu bilinmektedir.
- Hükümetin Karadeniz-Akdeniz taşıma koridoru hattına verdiği önem ve Samsun, Mersin, İskenderun gibi üç bölgede de lojistik merkez yapılması yönünde karar alınmış olması ve bu kararın yaratacağı talep ve potansiyel artışı söz konusudur.
- Sektörde büyümeye istekli, orta ve küçük ölçekli çok sayıda firma olması ve artan taşıma hacmiyle birlikte bu firmaların lojistik iş hacimlerinin de artacak olması beklenmektedir.
- Transit taşımanın artırılması ile yeni iş potansiyelinin ortaya çıkacak olması elleçlemeler için depolara ve demiryolu intermodal tesislerine gereksinme duyulması. 
- Samsun’un henüz sanayi ve lojistik anlamında doygunluğa ulaşmamış olması ve yeni ulusal ve uluslararası yatırımlara uygun ve açık olması bölgedeki yük potansiyelini arttıracaktır.

TEHDİTLER
Projeyi gelecekte olumsuz etkileyebilecek ve tedbir alınması gereken tehditler şunlardır;
- Lojistik merkez yönetiminin ve hizmet verecek yatırımcılarının hizmet kalitesi ve ücretler konusunda olumsuz politika izlemesi ihtimali ve bunun yaratacağı cazibe ve talep azalması riski söz konusudur.
- Akdeniz-Karadeniz ve Akdeniz lojistik merkez projelerinin gelişmemesi, taşıma koridorundaki demiryolu ve karayolu projelerinin gecikmesi bir risktir. 
- TCDD tarafından çalıştırılan mevcut demiryolu taşıma araçlarının ve ekipmanların yenilenmemesi, özel sektörün yük azlığı nedeniyle devreye girmemesi projeyi yavaşlatacaktır. 
Samsun Lojistik Merkezi’nin işletmecisi olacak yeni kurulan kamu ortaklı anonim şirketin güçlü yönleri geliştirmesi, zayıf yönlerinin güçlendirilmesi, fırsatların etkisini ortaya koyması ve risklere karşı tedbir alması gerekmektedir. 
Bu SWOT analizinin ileride yapılması planlanan ve bir hayli yol alınan Diyarbakır, Gaziantep, Mersin, İskenderun, İzmir, Kocaeli gibi ilerimizdeki lojistik merkez projelerinde de değerlendirilmesini ümit ediyorum.

Gülşen Yeşildağ Yelkenkaya

mogul

 

Yukarı