Ana içeriğe atla


BANNER

İŞİNİZDE İŞ MODELİ KANVAS’I KULLANIN

17.02.2020 - 13:26

Teknolojinin baş döndürücü hızla gelişimi, yerleşik şirketleri “sürdürülebilirlik” adına dönüşmeye, gelişmeye, biricikleri olan müşterilerine yeni değerler sunmaya zorluyor. Geleneksel bakış açısını bırakamayan, müşterilerini, talebi, teknolojiyi, rakiplerini ve sektördeki belirsizlikleri okuyup kendini dönüştüremeyen şirketler, satış kaybı, pazar kaybı, kârlılıklarında düşüşler yaşıyor, fiyat rekabetinin yoğun olduğu bir okyanusta yol almaya çalışıyorlar. Başarıyı; değişime uyum sağlayıp, müşterisinin problemi ya da ihtiyacını piyasadaki ürünlerden/hizmetlerden daha iyi bir çözüm bularak değer yaratarak çözen inovasyon güdüsü olan şirketlerde görüyoruz. “İş Modeli Kanvası” tam da bu aşamada şirketlerin yardımına koşuyor.“İş Modeli Kanvas”ı, proje-fikir doğrulama, müşteri ve pazar geliştirme ve inovasyon çalışmalarında kullanabileceğimiz iş modelini basit ve yapılandırılmış bir şekilde anlamamıza yardımcı olan bir araç. İş Modeli Kanvası, bir şirketin “değeri” nasıl yaratıp, nasıl dağıttığını ve finansal sürekliliğini sağladığını tanımlayan mantık modelidir. Bu tanımlama, şirketin nasıl para kazanmayı amaçladığını gösteren ve işin dört ana ögesi olan müşteri, öneri (satılan şey), altyapı ve finansal sürekliliğin süreçleri ile tanımlandığı 9 temel yapı bloğundan oluşur. Bu blokları doldururken şu sorulara cevaplar ararız:

1. Değer Önerileri: Müşterilerinizin rakibinizi değil sizi tercih etmesindeki neden nedir? Hangi sorununu çözerek belki daha fazla bedel ödeyerek sizi tercih etmesini sağlıyorsunuz? 
2. Müşteri Segmentleri: Hedef kitleniz kimler? Kime ulaşmak ve hizmet vermek istiyorsunuz? 
3. Kanallar: Müşterilerinizde nasıl farkındalık yaratacaksınız? Değer önerinizi değerlendirmesinde nasıl yardımcı olacaksınız? Satın almasını nasıl sağlayacaksınız? sevkiyatını nasıl yapacaksınız?
4. Müşteri İlişkileri: Çeşitli müşteri segmentleriyle geliştireceğiniz ilişkiler nasıl olacak? Genel müşteri deneyimini büyük ölçüde etkileyecek yaklaşım ne olacak?
5. Gelir Akışı: Bir şirketin her bir müşteri segmentinden elde ettiği gelir modeli nasıl farklılaşmalıdır?
6. Kilit Etkinlikler: Bir şirketin iş modelinin çalışması için gereken en önemli noktalar veya eylemlerdir nelerdir? 
7. Kilit Kaynaklar: İş modelinizin çalıştırması için gereken en önemli varlıklar / kaynaklar nelerdir? Bu kilit kaynaklar şirkete mi ait olmalı? Kiralanmalı veya kilit ortaklarla paylaşılmalı mı?
8. Kilit Ortaklar: İş modelini çalıştıran tedarikçiler ve /veya ortaklar kimler? İş modeli için hangi ortaklık türleri (rakip olmayanlar arasındaki stratejik ittifaklar, rakipler arasındaki stratejik ortaklıklar, yeni işler geliştirmek için ortak girişimler ve güvenilir tedarikin sağlanması için alıcı-tedarikçi ilişkileri) ideal? 
9. Maliyet Yapısı: Bu iş modelini uygulamaya koyarken ortaya hangi maliyetler çıkabilir? Bu maliyetlerin netleşmesi için Temel Kaynak, Faaliyet ve Ortaklıkların tanımlanması gerekmektedir.

Bir örnekle anlattıklarımızı ete kemiğe büründürelim, çevirimiçi bir uygulama olan Netflix örneğine bakalım;
Netflix, 1997 yılında kurulduğunda video kaset ya da DVD kiralamalarını, mağazalar yoluyla yapıyordu. Sektördeki rekabet ve teknolojik gelişmeler, Netflix kurucusu Reed Hasting’i kanal inovasyonu yapmaya yönelterek fiziksel kiralamayı web sitesi üzerinden yapan bir iş modeline yönlendirdi. Ayrıca kiralama için fiziksel mağazaya gitmek yerine kasetin evinize gelmesini sağlayabildiğiniz bir değer de yarattı. Netflix’in yaptığı inovasyon yalnızca kanal bloğunda olmadı. Video kaset kiralamalarında zaman limiti söz konusuydu. Süre aşıldığında ekstradan bir ceza bedeli ödüyordunuz. Netflix gelir modelinde de bir inovasyon yaparak web sitesini üzerinden yapılan ödemeyi aylık sabit üyelik ücreti ile belirledi. Bu şekilde aylık üyelik bedelini ödeyen herkes herhangi bir ceza bedeli ödemeden üyeliği devam ettiği sürece istediği kadar kaset ya da DVD kiralayabilecekti. Netflix’in iş modeli inovasyonları bununla sınırlı kalmadı. 2013’de kendi yapımlarını hazırlama kararı alarak, kendi prodüksiyonu olan ‘House Of Cards’ dizisinin bütün bölümlerini aynı anda yayınladı. Bu durumda Netflix iş modeli kanvasının sol tarafında bulunan temel faaliyetler kısmında ürünle ilgili inovasyon yapmış oldu. 

Yukarıda özetlediğimiz soruları sorarak, siz de iş modeli kanvasınızı oluşturarak hangi blokta inovasyon yapabileceğinizi gözden geçirebilir ve varsayımlarınızı test edebilirsiniz. İş modeli Kanvası’nın amacı da bize neler yapıp yapamayacağınıza dair gerçekçi bir tablo çizmemizi sağlamaktır. 
Fikirler her zaman fikir halindeyken güzel gelir ancak “beyin kağıda değince” gerçekçi miyiz, yoksa yolumuzu değiştirmeli miyiz onu görebilir hale geliriz.  

arf

Yukarı