Ana içeriğe atla

BANNER

Soğuk Zincir ile Gıda Taşımacılığı

12.07.2019 - 11:03

Gülşen Yeşildağ Yelkenkaya

Yaşayan her canlı beslenmelidir. Beslenme amacıyla kullanılan ürünler temel tüketim malzemeleri olarak tanımlanmıştır. Bu ürünler kuru gıdalar, içecekler, et, balık ve süt ürünleri, taze meyve ve sebzeler, konserveler, unlu mamuller, soğuk zincirle taşınması gereken ürünler ve dondurulmuş ürünler gibi gruplanmaktadır. Hepsinde ortak olan özellik ürünlerin kısa süreli bir raf ömrüne sahip olmalarıdır. Ürünler cinslerine göre üretim tarihlerine, saklanma koşullarına, ambalajlarına göre belli bir süre içinde tüketilmek zorundadır. Diğer ortak özellik de bu ürünlerin ham maddesinden tüketime kadar olan tedarik zinciri süreleri içinde ısı ve hava kontrollü, hijyenik ortamda taşınması zorunluluğudur. Bu taşımaya da gıda taşıması adı veriyoruz.
Ülkemizde gıda şirketlerinin çoğu başlangıçta kendi taşımalarını ve depolamalarını kendileri yapmıştır. Üretimlerine küçük ölçekli firmalar olarak başladıklarından dolayı depolarını fabrikaları içinde yapmışlar, dağıtımlarını da bayilerine veya zincir mağazalara kendileri taşımış ve bayilere ait küçük araçlarla bu noktalardan bölgesel dağıtım yapılmıştır. Pazarda rekabetin artması, üretim ölçeklerinin büyümesi, tüketimin Anadolu’ya yayılması, ithal mallarının etkisi ile yabancı gıda markalarının ve tüketim zincirlerinin aktivitelerini artırması ile büyük lojistik şirketleri mevcut işlerinin içine soğuk zincirde taşınacak, gıda ürünlerini de eklemişlerdir. 

FRİGORİFİK TAŞIMA
Büyüyen zincir mağazaları depolarını dağıtım merkezi haline getirmiş ve özellikle soğuk taşınacak hatta dondurulmuş taşınacak ürünler için frigorifik taşıma yapmak zorunlu hale gelmiştir. Taze meyve ve sebzeler geçmişte sandıklarla taşınmakta iken günümüzde paketlenmiş halde soğuk ortamlarda taşınmaya ve satılmaya başlamıştır. Bu sistem de bir yandan tedarik zincir içinde ilave operasyon gerektirirken diğer yandan ürünlerin taşınmasını ve raflarda teşhirini kolaylaştırmış, hijyen sağlamış ve satış süresini hızlandırmıştır. 
Dondurulmuş gıdalar ise çok farklı bir sistemle taşınmaktadır. Üretimden sonra tüketime gidinceye kadar ürünlerin steril ve -18’e kadar inen uygun sıcaklık derecesinde taşınması söz konusudur. Erimiş donmuş bir gıdanın tekrar dondurulması sağlıklı değildir. Eridiği an tüketilmesi gerekmektedir. 

RFID ETİKETLERİ
Günümüzde ürünlerin son kullanma tarihleri ancak etiketlerine bakarak anlaşılabilmektedir. Bu da rafların sürekli kontrol edilmesi gibi bir zorluğu ortaya çıkartmaktadır. 1-2 sene gibi yakın bir gelecekte gıda ürünlerinde kullanılmaya başlayacak RFID etiketleri sayesinde rafta bekleme süresi dolmuş ürünlerin belirlenmesi etiketin rengine bakarak mümkün olacaktır, ne kadar zaman içinde dolacağı sistem tarafından otomatik olarak belirlenecek ve raflardaki ürünlerin yenilemesi kolaylaşacaktır. 
Sadece taşımacılıkta değil taşımanın bir operasyonu olan depolama da soğuk zincirde taşınacak gıda ürünlerinin depolanmalarını da öne çıkartmaktadır. Genel olarak soğuk ürün depolanacak hacimlerin üretime değil, tüketime yakın noktalarda olması gerekmektedir. Bu sayede tüketime kadar giden mesafede taşınma süresi kısalmış olacaktır.  Sadece soğuk ürünlerin değil tüm gıda depolama alanlarının orta büyüklükte, air lock sistemli, çift ve körüklü kapılı, yerden yüksek, epoxy boyalı zeminlerinin kolay temizlenebildiği, ısı ve rutubet kontrollü ve filtre edilen bir atmosfere sahip olması şarttır. İçeride ahşap palet yerine plastik paletlerin kullanılması, elektrikli fork liftlerin çalışması ve çalışanların kolay temizlenebilen steril özel elbiseler giymesi gerekmektedir.

arf

Yukarı