Otomotiv satış sonrası pazarı, 2024’ü temkinli bir şekilde tamamlayarak yılın son çeyreğinde ihracat ve satışlarda artış kaydetti. Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği’nin (OSS) anketine göre, 2024’ün son çeyreğinde yurt içi satışlar dolar bazında yüzde 3,69 arttı. 2025’in ilk çeyreğinde ise yurt içi satışlarda yüzde 1,48’lik bir artış bekleniyor.
Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS), otomotiv satış sonrası pazarı özelinde 2024 yılının son çeyreğini, üyelerinin katılımıyla düzenlediği bir anket çalışmasıyla değerlendirdi. OSS Derneği’nin 2024 Yıl Sonu Sektörel Değerlendirme Anketi’ne göre; otomotiv satış sonrası pazarı 2024’ün son çeyreğinde durgun seyrine devam etti. Ankete göre; 2024’ün son çeyreğinde, 2023 yılının son çeyreğine göre yurt içi satışlar dolar bazında ortalama %3,69 artış gösterdi. Bu dönemde dağıtıcı üyelerin satışlarında dolar bazında %4,71 artış görülürken, üretici üyelerde ise dolar bazında %2,41 seviyesinde artış yaşandı.
Çinli markaların yatırımları 2025’in öne çıkan konularından olacak
2024 yılının otomotiv satış sonrası sektörü için çok fazla iniş ve çıkışların olmadığı hafif, durağan seyreden bir yıl olduğunu söyleyen OSS Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özçete, “Bunun temel nedenleri hem elektrikli araç sürecindeki dönüşüm sancıları hem de global ölçekte devam eden ekonomik kriz diyebiliriz. Satış rakamlarının geriye gitmesinde krediye erişim zorluklarının yaşanması, nakit akışı dengesizliklerinin artması, enerji ve hammadde maliyetlerindeki artışlar, özellikle dağıtıcı olarak hizmet veren firmalardaki talebin geriye çekilmesi ve kullanıcılar özelinde araç bakım periyodlarının ileri tarihlere ötelenmesi sektör üzerindeki baskıları önemli ölçüde artırdı. Otomotiv satış sonrası sektörü olarak 2025 yılı için 2024’te yakalamış olduğumuz satış rakamlarını ve üstünü hedeflesek de önümüzdeki 5 yıl içerisinde geçmiş dönemlerde yakalamış olduğumuz hızlı büyümeleri öngörmüyoruz. 2025 yılı satış rakamlarını etkileyecek en belirleyici faktörlerin başında ise faiz indirimleri konusu yer alıyor. 2025 yılı itibarıyla faizlerin geriye gitmesi yurt içi piyasada arz – talep dengesini yeniden canlandıracaktır. İhracat kapsamında ise Afrika ülkeleri başta olmak üzere açılacak yeni pazarlar ile birlikte sektörde büyümenin sağlanması önemli hedefler arasında yer alıyor.” dedi. Sektörü 2025 yılında en çok ilgilendiren konulardan birinin de özellikle Çinli yatırımcıların Türkiye’ye yapacağı üretime dayalı yatırımların olacağını vurgulayan Özçete, şöyle devam etti: “Bu durum hem istihdama doğrudan katkı sağlayacak aynı zamanda yine durağan geçmesini beklediğimiz 2025 yılı için bize ek bir güvence sağlayacaktır. Bununla birlikte orijinal yedek parça fiyatlarının ciddi derecede yükselmesi kullanıcıları aftermarket pazarına yönlendirerek otomotiv satış sonrası sektörünü ciddi anlamda hareketlendirdi. Yıl içerisinde bu durum sektöre oldukça pozitif yönde katkı sağladı. Ülke olarak küresel ölçekte otomotiv ve otomotiv satış sonrası sektörlerine en çok katkı sağlayan ülkelerden biriyiz. 2025 yılı içinde yeni trendlerin en yakın takipçisi ve öğreticisi olarak aftermarket pazarına yön vermek en büyük hedeflerimiz arasında yer alıyor. Güçlü ve organize şekilde hareket eden üretici ve dağıtıcı firmalarımızdan aldığımız bu güçle birlikte yeni yıla dair umudumuz ve inancımız her zaman yüksek.”
İlk çeyrekte satışlarda artış bekleniyor
OSS 2024 Yıl Sonu Sektörel Değerlendirme Anketi’nde, 2025 yılının ilk çeyreğiyle ilgili beklentilere de yer verildi. Buna göre sektörde 2025 yılının ilk çeyreğinde 2024 yılının ilk çeyreğine kıyasla yurt içi satışlarda dolar bazında %1,48 oranında artış beklendiği gözlemlendi. OSS üyeleri, 2024 yılına kıyasla, 2025 yılında dolar bazında yurt içi satışlarında ortalama %9,67 oranında artış bekliyor. 2023’ün son çeyreğinde %52,7 olan tahsilat süreçlerinin 2024’ün son çeyreğinde %45,1 seviyesine gerilediğini ifade eden OSS Derneği üyelerinden %18’i tahsilat sürecinin daha iyi hale geldiğini, %36,1’i ise daha kötüye gittiğini belirtti.
Üretici istihdamda yükseliş sürdü
Ankete katılan üyelerin %42,6’sı 2023 yılına göre istihdamını artırdı. Üyelerin %36,1’i söz konusu dönemde istihdamını korudu. 2023 yılına kıyasla istihdamının azaldığını belirten üye oranı ise %21,3 seviyesinde kaldı. Dağıtıcı üyelerin istihdamları üretici üyelere göre daha fazla artış kaydetti.
Maliyetlerdeki artış büyük problemlerin başında yer aldı
Anketin en dikkat çekici bölümlerinden birini de sektördeki problemler oluşturdu. Üyelerin, 2024’ün son çeyreğinde gözlemlediği problemlerin başında %86,9 ile “Maliyetlerdeki aşırı artış” gelirken, “Nakit akışında yaşanan problemler” %50,8 ile ikinci sırada yer aldı. Üyelerin %41’i “İş ve ciro kaybı”, %37,7’si ise “Kargo maliyeti ile teslimat problemleri”ni sektör için en büyük dördüncü sıkıntı olarak nitelendirdi. Ankete katılanların %27,9’u “İstihdamda yaşanan problemler”i ve “Gümrüklerde yaşanan problemleri” işaret etti. İş ve ciro kaybı, 2023’teki %14’lük orandan 2024’te %41 seviyesine çıkarak dikkat çekti.
Gelecek 3 ayda yatırım planlayanların oranı %26,2
Anket ile birlikte sektörün yatırım planları da mercek altına alındı. Ankete göre önümüzdeki üç ayda yeni yatırım yapmayı düşünen üyelerin oranı %26,2 ile bir önceki döneme paralel seyretti. Bir önceki ankette üretici üyelerin %30,8’i yatırım planlarken, yeni ankette bu oran %22,2’ye geriledi. Dağıtıcı üyelerde ise bu oran %25,6’dan %29,4’e çıktı. Ankete katılan üyelerin %57,4’ü önümüzdeki üç ayda sektörün aynı kalacağı, %14,8’i daha iyiye gideceği, %27,9’u ise daha kötüye gideceği yönünde görüş bildirdi.
Üretimde kapasite kullanım oranı %78,15
Üreticilerin 2024 yılı kapasite kullanım oranı ortalaması %78,15 olarak gerçekleşti. Bu oran 2023’te %81,62 idi. 2024’ün son çeyreğinde üyelerin üretimi 2023’ün aynı çeyreğine göre %4,44 artış göstermiştir. 2024 yılının son çeyreğinde üyelerin ihracatı, 2023 yılının son çeyreğine göre dolar bazında %1,3 artış gösterdi.
