Güneş Enerjisi Sanayicileri ve Endüstrisi Derneği (GENSED) Yönetim Kurulu Başkanı Tolga Murat Özdemir, güneş veya rüzgar enerjisinin gelişimi için enerji depolama sistemlerinin şart olduğunu vurgulayarak bunun kısa vadede herkes tarafından hissedileceğini ifade etti.
Solar enerjinin yanında enerji depolama sistemlerinin de yerini alması ile enerji temininde yaşanan sıkıntıların önüne geçilebileceğini söyleyen Güneş Enerjisi Sanayicileri ve Endüstrisi Derneği (GENSED) Yönetim Kurulu Başkanı Tolga Murat Özdemir, günümüzde artık sanayicilerin ilerde mikro şebekelerin meydana gelecek olması ile kendi elektriğini kendisinin üreteceğini ve şebekeden izole olmak isteyeceğinin altını çizdi.
Tam da bu noktada enerji depolamanın öneminin çok daha fazla artacağına işaret eden Özdemir, GENSED olarak 2018 yılında tüzüklerini değiştirerek solar enerjinin yanına depolamayı da eklediklerini ve güneş veya rüzgar enerjisinin gelişimi için enerji depolamanın şart olduğunu vurguladı. “İnsanlar şebekeden bağımsız olmak için enerjisini üretecek, depolayacak ve istediği zaman da kullanacak.” diyen Özdemir, “Güneş ve rüzgar kesintili birer enerji kaynağıdır. Bu kaynaklar şebekenin stabilitesini bozuyor. Bunun için enerjiyi depolarsanız ve kullanacağınız zaman aktif ederseniz o zaman şebekeyi çok daha az yorarsınız” dedi.
Yılda 5 gigawatt’lık değerin aşılması gerekiyor
Dünyada günde 1 gigawatt GES kurulumu yapıldığını, 2024 yılında ise bu rakamın 500 gigawatt’lık bir performansa ulaşmasının beklendiğini kaydeden Özdemir, “Türkiye ekonomisine bakacak olursak, dünyadaki payı yüzde 1-1,5 arasında. O zaman bizim 5 gigawatt’ı bulmamız lazım.” diyerek Türkiye’nin bir güneş ülkesi olduğunu ve yılda 5 gigawatt’ın aşılması gerektiğini ifade etti. Özdemir, “7-8 gigawatt yapmamızın önünde hiçbir engel yok. Güneşimiz bol, ekipmanlarımız var. Dünyanın en iyi teknolojilerine sahip panel fabrikalarımız var, hücre de üretiyoruz. En kısa zamanda solar inverteri de kendimiz üretir hale geleceğiz.
Yani ekipmanların yüzde 90’ı Türkiye’de üretiliyor. Yerli ve milli ekipmanla bunu yapıyor olmak da önemli. Neden biz bu rakamları yakalayamıyoruz?” dedi.
Yasanın amacına hizmet etmesi mümkün değil
Depolama sistemlerindeki bu görüşlerinin yanı sıra enerji alanında düzenlemeler içeren Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun TBMM’de kabul edilmesiyle ilgili de görüşlerini paylaşan Özdemir, yasa koyucunun vatandaşın elektrik fiyatını düşürmek için çıkardığı yasayla lisanssız güneş enerji santralleri işleten yatırımcıların, üretimlerine lisanslı olarak devam etmek istemeleri halinde Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) fiyatı üzerindeki rakamı bedelsiz devretmek zorunda kalacaklarını açıkladı. Özdemir, yasanın amacına hizmet etmesinin mümkün olamayacağını söyledi.
Türkiye’nin büyümesi için enerji sektörüne daha fazla yatırım yapılması gerektiğini ve yatırımcıların yatırım yaparken öngörülebilir bir ortamın olmasını beklediğini ifade eden Özdemir, lisanssız güneş enerjisi santrali yatırımı yapan yatırımcıların büyük riskler alarak sektörün büyümesini sağladıklarını ve çıkarılan bu yasanın kuralları değiştirdiğini söyledi.
“Hem lisans bedeli getiriyor hem de YEKDEM fiyatının üzerindeki rakamın bedelsiz olarak EPİAŞ’a bırakılmasına hükmediyor. YEKDEM fiyatı şu an 5,5 dolar civarında. Piyasa fiyatı ise 7,5 dolar civarında. Piyasa fiyatı 10 dolar da olabilir, 12 dolar da olabilir.” diyen Özdemir, burada yatırımcıların aleyhine ciddi bir marj bulunduğunun da altını çizdi. Özdemir, “Lisanssız güneş enerjisi santralleri önceki yasada piyasa fiyatı üzerinden yüzde 15’ini EPİAŞ’a bırakarak lisans bedeli ödemeden lisanlı olarak devam edebileceklerdi. Biz bu düzenlemenin geri getirilmesini talep ediyoruz.” dedi.
Elektrik fiyatları ucuzlamayacak
Türkiye’nin 320 terawatt saat elektrik tüketimi olduğunu, lisanssız elektrik üreten GES’lerin ise 15 terawatt saat üretim gerçekleştirdiğini açıklayan Özdemir, şunları kaydetti: “Yasanın amacı vatandaşın elektriğini ucuzlatmak. Ancak lisanssız santrallerin üretimi Türkiye tüketiminin yüzde 5’i civarında. Yüzde 5’inde böyle bir tasarruf yaparak vatandaşın elektrik fiyatı düşmez. 10 yıllık lisans süresini dolduracak işletmeler süre bitiminde eski yasaya bakarak lisanslı olarak üretimlerine devam etme kararı almışlardı. Şimdi bu santrallerin çoğu lisanslıya geçemeyeceği için bu yatırımların tabana yayılmasını sağlayan lisanssız üretim bitmiş olacak. Sektörde 7,5-8 bin MW civarında olan bu tesislerde ciddi el değiştirmeleri ve konsolide olma sürecini yaşayacağız. Elektrik fiyatlarının ucuzlaması için en önemli şey GES ve RES’lerin sayısının ve gücünün artmasıdır. Bunun için de yatırımcıya ihtiyaç var. Eski yatırımcı cezalandırılırsa, bu alana yeni yatırımcı bulunamayacak ve elektrik fiyatlarını ucuzlatmaya çalışırken daha da pahalanmasına neden olunacaktır.”
Dünya Gazetesi’nin düzenlediği İklim Ekonomisi Sürdürülebilir Finans Zirvesi’nde GENSED Yönetim Kurulu Bașkanı Tolga Murat Özdemir de konușmacı olarak katılım sağladı. Özdemir, oturumda enerji sektöründe sürdürülebilir finansın hayati önemini, Türkiye’deki mevcut zorluklarını ve fırsatlarını ele alırken sektör liderlerinin öngörülerini ve gelecek yönelimlerini dile getirdi. Özdemir, enerji kooperatiflerinin hayata geçirilerek yenilenebilir enerji yatırımlarının tabana yayılması gerektiğini vurguladı. Kooperatiflere kapasite tahsisinin öncelik verilmesi gerektiğinin altını çizdi
