Gıda perakende sektörü, hızla değişen müşteri beklentileri ve rekabetin etkisiyle dijital dönüşüm süreçlerine hız kazandırdı. Bu dönüşümde başrolü üstlenen yapay zeka teknolojileri, hem Türkiye’de hem de dünya genelinde gıda perakendeciliğine yeni bir boyut kazandırarak sektör oyuncularının operasyonel verimliliğini artırırken, müşteri deneyimini de zenginleştiriyor ve sürdürülebilirlik hedeflerini destekliyor.
Gıda perakende sektörü, hızla değişen müşteri beklentileri ve rekabetin etkisiyle dijital dönüşüm süreçlerine hız kazandırdı. Bu dönüşümde başrolü üstlenen yapay zeka teknolojileri, hem Türkiye’de hem de dünya genelinde gıda perakendeciliğine yeni bir boyut kazandırarak sektör oyuncularının operasyonel verimliliğini artırırken, müşteri deneyimini de zenginleştiriyor ve sürdürülebilirlik hedeflerini destekliyor.
Türkiye’de ve dünyada yapay zeka uygulamaları, gıda perakendesinde hem operasyonel hem de müşteri odaklı alanlarda derin etkiler yaratmaya devam ediyor. İlerleyen yıllarda, bu teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte sektörde rekabet avantajını artırmak isteyen firmaların yapay zeka yatırımlarına daha fazla kaynak ayırması bekleniyor.
Yapay Zeka ile Talep Tahmini ve Stok Yönetimi: Yapay zeka, özellikle talep tahmini ve stok yönetiminde devrim yaratıyor. Geleneksel yöntemler stok fazlalıkları veya yetersizlikleri gibi sorunlara neden olabilirken, yapay zeka algoritmaları geçmiş satış verileri, hava durumu, tatil dönemleri, yerel etkinlikler ve sosyal medya eğilimleri gibi geniş bir veri yelpazesini analiz ederek çok daha hassas talep tahminleri sunabiliyor.
Müşteri Deneyiminde Kişiselleştirme ve Veri Analitiği: Yapay zekanın en büyük katkılarından biri de müşteri deneyiminde kişiselleştirmeye imkan tanıması. Tüketici alışveriş davranışlarını analiz eden yapay zeka sistemleri, her müşteriye özel teklifler ve öneriler sunarak alışveriş deneyimini zenginleştiriyor.
Görüntü Tanıma Teknolojisi ile Hızlı Kasiyersiz Mağazalar: Kasiyersiz mağaza konsepti, yapay zekanın günlük alışveriş alışkanlıklarını dönüştürmesinin en çarpıcı örneklerinden biri.
Ürün Güvenliği ve Sürdürülebilirlik İçin Yapay Zeka: Gıda perakendesinde sürdürülebilirlik ve gıda güvenliği ön plana çıkarken, yapay zeka bu alanlarda da önemli çözümler sunuyor. Gıda kaynaklı hastalıkların izlenmesi, kaynakların doğru kullanımı ve tedarik zinciri şeffaflığı gibi konularda fark yaratan bu tür çözümler, gıda israfını azaltma ve sürdürülebilirliği artırma gibi konularda küresel etkiler yaratıyor.
Yapay Zeka Pazarlama ve Satış Alanlarında Dönüşümsel Bir Etki Yaratıyor (BÜYÜK PUNTO GİR)
KPMG’nin gerçekleştirdiği 2023 yılına ait “Üretken Yapay Zeka Tüketici Perakende Anketi” verileri, gıda perakendesi başta olmak üzere perakende sektöründe üretken yapay zekanın kullanımına yönelik büyüyen ilgiyi gözler önüne seriyor. Araştırmaya göre, sektör temsilcileri bu teknolojiye en çok pazarlama ve satış alanlarında dönüşümsel bir etki yaratması amacıyla yönelmiş durumda. Gıda perakendeciliğinde üretken yapay zekanın özellikle müşteri ihtiyaçlarına yönelik hızlı ve hedefli çözümler üretme kapasitesinin, bu alanı yeni bir döneme taşıyabileceği vurgulanıyor.
Pazarlama ve satış odaklı yapay zeka yatırımları
Ankete katılan gıda perakende yöneticilerinin %70’i, yapay zekanın en güçlü etkiyi pazarlama ve satış alanında gösterdiğini belirtirken, %57’si bu birimlerin halihazırda aktif bir rol oynadığını ifade ediyor. Sektördeki şirketler üretken yapay zeka ile kullanıcı deneyimini kişiselleştirme, satış artırıcı dinamik içerikler oluşturma ve reklam kampanyalarını optimize etme gibi stratejiler geliştiriyor. Bu teknoloji sayesinde gıda perakendecileri, ürün bilgilerini ve önerilerini hızlı bir şekilde özelleştirerek daha etkili bir müşteri etkileşimi sağlamayı hedefliyor.
Gıda perakendesinde hiper-kişiselleştirme imkanı
Üretken yapay zekanın sektöre sunduğu en güçlü avantajlardan biri, tüketici tercihlerine göre yüksek derecede özelleştirilmiş deneyimler yaratabilme kabiliyeti. KPMG’nin anketine göre, kullanıcıların büyük bir kısmı, alışveriş geçmişlerine dayalı olarak haftanın öne çıkan fırsatlarını öğrenmek için yapay zeka destekli içeriklere ilgi gösteriyor. Hiper-kişiselleştirme sayesinde, gıda perakende şirketleri müşterilere özel promosyon teklifleri sunabilir, alışveriş sıklığını ve sepet büyüklüğünü artırarak sadakat programlarına yeni bir boyut kazandırabilir.
Müşteri hizmetlerinde yapay zeka ile dönüşüm
Gıda perakendesinde, iade ve değişim süreçlerinde yaşanan müşteri memnuniyetsizliğini azaltmak için yapay zeka tabanlı çözümler devreye giriyor. Ankete katılan tüketicilerin %63’ü, müşteri hizmetleri alanında chatbot desteğinden yararlanma fikrine olumlu bakarken, %75’i ise insan yerine yapay zeka tabanlı müşteri temsilcilerini tercih edebileceğini ifade ediyor. Yapay zeka tabanlı müşteri hizmetleri, 7/24 hizmet sunarak bekleme sürelerini kısaltma ve müşteri sorunlarını daha hızlı çözme avantajı sağlıyor.
Gelişim için yetkili ekip eksikliği
Bununla birlikte, KPMG’nin anketi, yapay zeka kullanımını geliştirmek için şirketlerin daha fazla organizasyonel hazırlığa ihtiyaç duyduğunu da ortaya koyuyor. Katılımcı şirketlerin yalnızca %23’ünün yapay zekanın sunduğu potansiyeli değerlendirecek bir yetkili veya ekibe sahip olduğu belirtiliyor. Bu durum, özellikle gıda perakendeciliğinde, müşteri beklentilerine daha hızlı yanıt vermek ve operasyonel verimliliği artırmak adına bir eksiklik olarak değerlendiriliyor.
Gıda Sektörünün Oscar’ları Sahiplerini Buldu (BÜYÜK PUNTO GİR)
İnovatif fikir ve projelerin ayrı olarak değerlendirildiği GPD İnovasyon Yarışması’nın 3 kazanan ismi Güvenilir Ürün Zirvesi’nde açıklandı. Gıda Perakendecileri Derneği Yönetim Kurulu tarafından değerlendirilen GPD İnovasyon Yarışması’nın kazananları; Tekno Kurgu – Rota Akıllı Tarım Platformu ve Sistemleri, Tarım Plus – Melsan Zehra Yılmaz, CarrefourSA – Midye Entegre Tesisi Projesi oldu.
Gıda Perakendeciliği Fijitalleşme ile Yeni Deneyimler Sunuyor (BÜYÜK PUNTO GİR)
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye perakende sektöründe gıda perakendeciliğinin oranının %17 seviyelerinde olduğunu ve organize perakendeciliğin bu alanda giderek pazar payını artırdığını belirtti. Bolat, organize perakendecilerin büyüyen rolünün yanı sıra, geleneksel perakendecilerin de sektördeki önemini koruduğunu vurguladı.
Son yıllarda dijitalleşmenin perakende sektöründe büyük bir değişim yarattığını belirten Bolat, teknolojik gelişmelerle birlikte sektörde “fijitalleşme” kavramının öne çıktığını söyledi. Dijital ve fiziksel deneyimlerin birleşiminden oluşan fijitalleşme, tüketiciye zenginleştirilmiş bir alışveriş deneyimi sunmayı hedefliyor. Bolat, bu yeni anlayışın perakendecilik sektöründe müşteri memnuniyetini artırmak ve uzun vadeli sürdürülebilirlik sağlamak için önemli bir kaynak olduğunun altını çizdi. Gıda perakendeciliğinde geleceğin fijital konseptlerde olduğunu vurgulayan Bolat, “Dijital araçlarla zenginleşen fiziksel market deneyimi, tüketicilere hem hijyenik hem de uygun fiyatlı hizmet sunmayı mümkün kılıyor,” dedi. Sadece dijitale odaklanmanın yeterli olmayacağını belirten Bolat, “Müşteri memnuniyeti sağlamak için fiziksel ve dijital dünyaları uyum içinde buluşturmak gerekiyor.” ifadesini kullandı.
Akaryakıt İstasyonları Gıda Perakendesinin Yeni Oyuncusu Oluyor (BÜYÜK PUNTO GİR)
Geleneksel olarak yalnızca yakıt dolum hizmeti sunan akaryakıt istasyonları, günümüzde gıda perakendeciliğine yönelerek farklı bir büyüme alanı yaratıyor. Shell’in Türkiye genelindeki 1000 Select marketi, bu dönüşümün dikkat çeken örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Cafe-market konseptiyle özellikle yolculuklarda konforlu molalar sunmayı hedefleyen Select marketleri, geniş yiyecek ve içecek yelpazesiyle kısa sürede yollardaki önemli lezzet duraklarından biri haline geldi.
Akaryakıt istasyonlarındaki gıda perakendeciliği trendine hız kazandıran Shell, istasyonlarında üçgen sandviçten sucuklu tosta, kruvasandan soğuk sıkım meyve sularına kadar çeşitli gıda ürünleri sunuyor. Bu kapsamda yaklaşık 120 farklı deli2go ürünü ile müşterilerine toplamda 1000’in üzerinde ürün sunan Shell, akaryakıtın yanı sıra gıda ve içecek hizmetleriyle de sektörde farklılaşmaya çalışıyor. Shell Select marketlerinin öne çıkan bir diğer yönü ise kahve satışları oldu. Euromonitor’un 2023 verilerine göre Shell, çekirdekten taze çekilmiş kahve satışıyla Türkiye’de en çok kahve satan beş marka arasında yer aldı.
Shell&Turcas CEO’su Emre Turanlı, şirketin bu alanda büyüme stratejisi kapsamında deli2go markasıyla sunduğu ürünleri ve hizmet noktalarını hızla artırdığını belirtti. Turanlı, Select marketlerinin ve deli2go ürünlerinin bayiler açısından da kazanç sağladığına dikkat çekerken, bazı bayilerin, akaryakıt gelirlerini Select satışları ile iki katına çıkardığını belirterek, deli2go ürünlerinin mobil bir araç olan “deli2go Truck” ile sosyal etkinliklerde de misafirlere ulaştırıldığını aktardı. Shell’in bu stratejisi, akaryakıt istasyonlarını sadece yakıt dolum noktaları olmaktan çıkararak, gıda perakendesinin yeni ve dinamik oyuncuları haline getiriyor.
Gıda perakendesine yönelik bu hamlesiyle Shell, sektörde farklı bir büyüme alanı yakalarken, tüketiciler için de güvenilir bir mola noktası olma yolunda hızla ilerliyor.
