Elin Enerji çatısı altında bulunan Sirius, Viessmann ve Seraphim markalarıyla solar enerji sektöründe yatırımlarını sürdüren Elin Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Arda Yalı ile panel üretimi konusundaki yetkinlikleri ve üretim hacimlerinin yanı sıra, global pazardaki solar enerji üretim hacmini konuştuk.
2023 yılı Elin Enerji için nasıl geçti, kısa ve orta vadede yatırımlarınız ne yönde şekillenecek?
Ankara Sanayi Odası 2. Organize Sanayi Bölgesi’nde grup şirketimiz Sirius adına 1 GW/yıl kapasiteli bir güneş paneli fabrikası hayata geçirdik. Burada TOPCON N type güneş panellerini Türkiye’de üreten ilk firma olduk. Gelecek yıldan itibaren de N tpye’ı bütün üreticilerde daha çok duymaya başlayacağız. Aynı m2’lerde P type ürünlerden 550 W çıkış gücü alıyorken, N type ürünlerde güç çıkışı 580 W’a kadar çıkıyor. Aynı m2’de 30 W gibi bir avantaj sağlıyor. Bunlar verimliliği daha yüksek ve yenilikçi hücreler.
Türkiye’de de katma değerli üretimi dikey entegrasyona çevirmek gibi bir arzumuz var. Bu dikey entegrasyonda öncelikle Türkiye’de alüminyum sanayisinde hizmet veren bazı firmaları yan sanayimiz olarak motive ettik ve alım garantisi vererek bizim tedarikçilerimiz olmasını sağladık. Bir sonraki aşamada Soline isimli markamızı kurarak kendi EVA’mızı üretmeye başladık.
Halihazırda bu fabrikamızın içerisinde kendi Junction box’larımızı üretmeye başladık. Geriye backsheet, ribbon, busbar ve hücre kalıyor. Hücre de toplam girdilerin yaklaşık %40’ını sağlayan bir noktada. Hücremizi de üretmek için Sivas Demirağ Organize Sanayi Bölgesi’nde 221 dönüm yer tahsis ettik. Bu araziye 2025’in sonunda işletmeye girecek olan bir hücre üretim tesisi kurmayı planlıyoruz. Yatırım için şu an teknoloji seçim noktasındayız. Bu yatırımları gerçekleştirdikten sonra 2025’in sonunda yerlilik oranımızı %90’ın üzerine çıkarmış olacağız.
2024 yılı bizim için artık gelecekteki daha katma değerli yatırımların hayata geçeceği ve ilk temellerinin atılacağı dönem olacak. Çünkü 2024’ün altıncı ayında da yine enerji sektörünün bir bileşeni olan batarya ile elektrik depolama tarafı Elin Enerji için aktif olacak. Başkent Organize Sanayi Bölgesi’nde yer alan fabrikamızın yanında 28 bin m2 kapalı alanda bir fabrika inşa ediyoruz. Burada batarya üretim tesisi kurulmuş olacak. Bu fabrikamızda BIPV (Build Integrated PV Solutions) panel çözümlerini de müşterilerimize terzi usulü sunabileceğimiz bir hat yatırımımız var. Bunu da tamamladığımızda Elin Enerji olarak fotovoltaik sektörde uçtan uca anahtar teslim her konuda çözüm ve hizmet sunabilen bir kabiliyete erişmiş oluyoruz.
Türkiye’de ve global pazarda solar enerji sektörü ve genel olarak enerji yatırımları ne durumda?
2022 yılı dünyanın enerji yatırımları konusunda özellikle yenilenebilir enerjide en ivme yakaladığı dönemdi. RusyaUkrayna Savaşı’nın getirmiş olduğu enerji krizi buradaki enerji yatırımlarını hem Türkiye’de hem de globalde çok ciddi anlamda artırdı.
2023’e girdiğimiz ilk dönem Türkiye’de büyük bir deprem yaşadık. Türkiye’de öncelikli güneş enerjisi yatırımı yapan sanayiciler daha çok tekstil ağırlıklı sanayicilerimiz. Bunlar da Gaziantep-Kahramanmaraş bölgesinde daha çok faaliyet gösteriyor. O bölgenin depremden etkilenmesiyle hem kamunun da oradaki elektrik altyapısındaki sıkıntıları tekrar tesis edebilmesi ve toparlayabilmesini de göz önüne alarak Haziran ayının sonuna kadar orada bir hareketlilik yaşayamadık. Mayıs ve Haziran ayları seçim ve bayram dolayısıyla daha durgundu. Temmuz ayından sonra da Merkez Bankası ve yeni Maliye Bakanı’nın politikaları gereği Türkiye’de kredi kanallarında bir yavaşlama oldu.
Tüm bunlara rağmen 2022’ye göre güneş enerjisi sektöründeki firmalar büyüme sağladı. Biz de büyüme yakalayabilen firmalardan biriyiz. Dünyada ve Türkiye’de normalleşme beklenirken İsrail ve Filistin’in olduğu bölgede bir karışıklık söz konusu. 2024’ün Mart ayında da yerel seçimler var. Türkiye’de maalesef seçimler yatırım ve para politikalarını çok etkiliyor. Biz 2024 Mart ayına kadar yatırımlar anlamında Türkiye’nin rölantide gideceğine inanıyoruz. İhracatçı sanayici gibi duramayacak yatırımlar var, onların projelerine biraz daha ağırlık verdik. Pazarın 2022 hızına geri dönüşünü Nisan-Mayıs gibi öngörüyoruz. Önümüzün kış olması nedeniyle de bu çok normal.
Türkiye’ye benzer bir durumu dünya da yaşıyor. 2022’deki talebi gören malzeme üreticileri Avrupa’yı stoka boğdu. Bugün Rotterdam ve benzeri Avrupa limanlarında 80 bin MW güneş paneli var. Avrupa geçen yıl 45 bin MW güneş paneli tüketti. Avrupa’nın büyümesini de baz alırsanız bir buçuk yıllık ihtiyaç bugün Rotterdam’da raftaki ürün gibi teslime hazır bekliyor. Bu durum Avrupa’da yatırım yapacak insanların elini güçlendiriyor, her gün daha iyi fiyat ve koşulla bunu alabilirim diyerek yatırım planlarını erteliyorlar.
