Proaktif Uluslararası Danışmanlık Yönetim Kurulu Başkanı Salim Çam, TURQUALITY® Programı’nın Türk markalarına sağladığı dönüşümü, küresel pazarlarda yapılan stratejik hataları ve sürdürülebilir marka başarısı için kritik yetkinlikleri değerlendirdi. Çam, programın firmalara yalnızca finansal destek sunmadığını; stratejik planlama, kurumsal yönetim ve pazarlama disiplinleriyle markaların uluslararası rekabet gücünü kalıcı biçimde artıran bir dönüşüm platformu olduğunu vurguladı.
Turquality Programı, markalara yalnızca finansal destek değil, aynı zamanda stratejik bir dönüşüm vadediyor. Sizce Turquality’nin markalara sağladığı en kritik katma değer hangi alanlarda ortaya çıkıyor?
Turquality, finansal bir destek paketinden ziyade bir “kurumsal dönüşüm katalizörü”dür. Sağladığı en kritik katma değer, markaların operasyonel süreçlerini uluslararası standartlara taşımasıdır. Finansal teşvikler geçicidir; ancak Turquality’nin zorunlu kıldığı stratejik planlama, kurumsal yönetim ve pazarlama disiplini kalıcıdır. Bu program sayesinde markalar, “ürün satma” odaklı bir yapıdan, “değer yönetme” odaklı bir vizyona evrilirler. Ayrıca markaların birim kilogram bazındaki ihracatı, Türkiye ortalaması olan 1,5 dolardan 12 dolara yükselmektedir. Bu durum, işletmenin faaliyet karlılığını ve dolayısıyla marka değerini olağanüstü bir düzeyde artırmaktadır
Küresel marka olma yolculuğunda Türk firmalarının en sık yaptığı stratejik hatalar sizce nelerdir? Bu süreçte bu hataların önüne geçmek için firmalara nasıl bir yol haritası sunuyorsunuz?
Türk firmalarının en sık yaptığı hata, “yerel başarıyı küresel başarıya kopyalamaya çalışmaktır.” Her pazarın kültürel kodları ve tüketici davranışları farklıdır. Ayrıca, kısa vadeli karlılık beklentisiyle marka yatırımından kaçınmak (branding yerine trade odaklı kalmak) büyük bir engeldir.
Önerilen Yol Haritası:
* Pazar Odaklılık: Hedef pazarda derinlemesine tüketici analizi yapılmalı.
* Sabır ve Yatırım: Küresel bir marka olmanın bir “sprinter” değil, “maraton” koşusu olduğu kabul edilmeli.
* Lokalizasyon: Ürün ve iletişim stratejileri, bölgenin dinamiklerine göre uyarlanmalı.
Türk markalarının uluslararası pazarlarda kalıcı ve güçlü bir konum elde edebilmesi için hangi yetkinlikleri önceliklendirmesi gerektiğini düşünüyorsunuz?
Kalıcı olmak isteyen bir marka için şu dört yetkinlik hayati önem taşır:
* Dijital Adaptasyon: E-ticaret ve dijital pazarlamada sadece var olmak yetmez, bu kanalları ana satış motoru haline getirmek gerekir.
* Tedarik Zinciri Çevikliği: Küresel krizlere karşı dirençli ve hızlı lojistik çözümlerine sahip olunmalı.
* İnovasyon ve Tasarım: Fiyat rekabetinden çıkıp “farklılaşma” odaklı bir tasarım dili geliştirilmelidir. Marka, hikayesiyle tüketicide duygusal bir karşılık bulmalıdır.
* Sürdürülebilirlik ve yeşil mütabakata uyum
Turquality kapsamında yürütülen dönüşüm süreçlerinin markalara sağladığı katkıyı ölçerken, sizce başarıyı tanımlayan temel performans göstergeleri neler olmalı? Türk markalarının küresel pazarlarda doğru yolda ilerlediğini gösteren en kritik sinyaller hangileridir?
Turquality kapsamındaki dönüşümü sadece ciro artışıyla ölçmek yanıltıcı olabilir. Başarıyı tanımlayan temel KPI’lar (Performans Göstergeleri) şunlardır:
* Marka Bilinirliği ve Algısı: Hedef pazarda markanın “akla ilk gelenler” arasındaki yeri.
* Birim İhracat Değeri: Kilogram başına veya ürün başına düşen katma değerin artması.
* Müşteri Sadakati: Tekrarlayan satın alma oranları.
* Net Ciro: Şirketin belirli bir dönemde satışlarından elde ettiği toplam gelirin indirim ve iadeler düşüldükten sonra kalan kısmı olup markanın pazardaki ticari hacmini gösterir.
* Faaliyet (Marka) Kârı: Markanın ana faaliyetlerinden elde ettiği gelirlerden operasyonel giderler çıkarıldığında kalan kâr, markanın sürdürülebilir ve sağlıklı büyüyüp büyümediğini gösterir.
* Net Aktif Büyüklüğü: Şirketin sahip olduğu toplam varlıkların finansal değerini ifade eder ve markanın finansal gücünü ile uzun vadeli büyüme kapasitesini gösteren önemli bir göstergedir.
Kritik Sinyaller: Eğer bir marka, yabancı pazarlarda sadece “indirim dönemlerinde” tercih edilmiyor, aksine premium fiyat konumlandırmasına rağmen talep görüyorsa; doğru yoldadır. Küresel perakende ve tedarik zincirlerinde (B2B, B2C) markalı ürünlerle yer bulmak, en güçlü “başarı sinyali”dir.
