Bain & Company’nin yayımladığı global 2025 Enerji ve Doğal Kaynaklar Yöneticileri Anketi’ne göre, sektör yöneticileri net sıfır hedefine ulaşılmasının daha önce yapılan tahminlere göre daha uzun süreceğini düşünüyor. Bain’in, petrol ve gaz, elektrik, kimya, madencilik ve tarım gibi sektörlerden 700’den fazla yöneticiyi kapsayan yıllık anketi, enerji dönüşümüne dair zorluklar ve fırsatlar konusunda sektör liderlerinin nabzını tutuyor. Enerji sektöründeki yöneticilerin %44’lük kısmı, dünyanın net sıfır emisyon hedeflerine 2070 veya sonrasında ulaşacağını öngörüyor. Bu oran, 2024’te aynı görüşü paylaşanların oranı olan %31’den belirgin şekilde daha yüksek. Buna karşılık, 2050 yılına kadar dünyanın net sıfır hedefine ulaşılacağını düşünenlerin oranı ise %32’ye geriledi. Önceki anketlerde bu oran %40 ila %50 arasında değişiyordu. Fosil yakıtlarla ilgili yöneticilerin tahminlerine gelince; petrol ve gaz şirketlerinin yöneticileri, küresel petrol talebinin zirve noktasına 2038’de ulaşmasını bekliyor. Bu da sektör liderlerinin, geleneksel enerji kaynaklarının uzun vadede enerji talebini karşılamada kritik bir rol oynayacağını düşündüğünü gösteriyor.
Finansal engeller enerji dönüşümünü zorlaştırıyor
“Enerji dönüşümü, giderek artan enerji talebini karşılarken aynı zamanda karbonsuzlaşmayı sağlama mücadelesi olarak görülmeli.” diyen Bain & Company İstanbul Ofisi Ortağı ve Yönetim Kurulu Başkanı Volkan Kara, “Enerji sektörü liderleri, anlamlı bir karbonsuzlaşmanın ufukta olduğu konusunda iyimser, ancak bunun başlangıçta tahmin ettiklerinden daha uzun süreceğini düşünüyor. Türkiye için karbonsuzlaşma, aynı zamanda enerji kaynaklarının yerelleştirilmesi anlamına geliyor ve dönüşümü hızlandırmak için uygun bir ortam mevcut.” dedi. Sektör liderleri, düşük karbonlu büyüme stratejilerinin önündeki en büyük engelin, müşterilerin daha yüksek fiyatları kabul etmeye istekli olmaması nedeniyle yeterli yatırım getirisi sağlayamamak olduğunu belirtiyor. Ayrıca, hissedar desteğinin eksikliği de bu yıl daha büyük bir sorun olarak öne çıkıyor.

Proje maliyetleri artıyor
Ankete katılan yöneticilerin dörtte üçünden fazlası, geçtiğimiz 12 ayda projelerinin sermaye maliyetlerinin en az bir miktar arttığını belirtiyor. Her 10 yöneticiden biri ise maliyetlerin %20’den fazla yükseldiğini söylüyor. Şirketler, projeleri daha verimli bir şekilde yönetebilmek için sermaye tahsislerini iyileştirmeyi, projeleri daha sıkı kapsamda planlamayı ve mühendislik süreçlerini optimize etmeyi planlıyor. Yaklaşık yarısı, proje süreçlerini iyileştirmek için yapay zeka gibi teknolojileri devreye sokmayı hedefliyor.
Sektör yapay zeka tabanlı teknolojilere açık
Net sıfır hedeflerine ulaşma konusundaki iyimserlik azalırken, yöneticiler belirli yeni teknolojiler için iş potansiyeli konusunda giderek daha olumlu düşünüyor. Yapay zeka ve dijital araçlara yönelik iyimserlik büyük bir sıçrama yaptı; yöneticilerin %72’si, bu teknolojilerin önümüzdeki 5 ila 10 yıl içinde güçlü bir iş potansiyeli sunduğuna inanıyor. Çoğu şirket, iş süreçlerinde teknoloji odaklı iyileştirmeler planlıyor. Bunların başında ise ERP sistemlerinin modernizasyonu gelirken, Yöneticilerin %60’tan fazlası, önümüzdeki üç yıl içinde ERP sistemlerini yenilemeyi planlıyor. Bain & Company Türkiye Yönetici Ortağı Onur Candar, “Yöneticilerin gündeminde iki önemli konu var: yüksek f inansman maliyetini yönetmek ve yapay zeka ile dönüşümü sağlamak. Üretken yapay zeka, enerji dönüşümünde kritik bir araç olarak öne çıkıyor. Yöneticilerin %70’inden fazlası yapay zekanın iş dünyasındaki potansiyeline inanıyor. Enerji altyapısının modernizasyonunda üretken yapay zekadan faydalanmak, daha sürdürülebilir ve dayanıklı bir enerji ekosistemine geçişi hızlandırabilir.” dedi. Yöneticiler, enerji depolama (%47), yenilenebilir enerji (%45), döngüsel ekonomi (%39) ve karbon yakalama, kullanma ve depolama (%43) gibi alanlarda yapay zeka kullanımı potansiyelinin arttığını düşünüyor.

Enerji sektörü liderleri, anlamlı bir karbonsuzlaşmanın ufukta olduğu konusunda iyimser, ancak bunun başlangıçta tahmin ettiklerinden daha uzun süreceğini düşünüyor. Türkiye için karbonsuzlaşma, aynı zamanda enerji kaynaklarının yerelleştirilmesi anlamına geliyor.
Enerji dönüşümünde 28 milyar dolarlık yatırım hedefi
Abu Dabi’de düzenlenen Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) 15. Genel Kurulu‘nda konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasitesinin 2035 yılına kadar 4 kat artırılacağını ve bu dönüşüm sürecinde “yeşil şebeke” adı verilen yeni bir enerji altyapısının kurulacağını belirtti. Bu kapsamda yalnızca şebeke yatırımları için 28 milyar dolarlık bir bütçeye ihtiyaç duyuluyor. Türkiye’nin enerji talebi hızla artıyor Bayraktar, Türkiye’nin enerji talebinin son 20 yılda üç katına çıktığını ve bu artışın önümüzdeki 20 yıl boyunca da süreceğini söyledi. Enerji talebini karşılamak adına daha güçlü, dayanıklı ve sürdürülebilir enerji altyapısına ihtiyaç duyulduğunu vurgulayan Bayraktar, bu dönüşüm için kapsamlı bir yatırım planının hazırlandığını açıkladı.
2035’e kadar 120 GW yenilenebilir enerji kapasitesi hedefi
Türkiye’nin halihazırda yaklaşık 32 GW’lık yenilenebilir enerji kurulu gücü bulunduğunu belirten Bayraktar, bu kapasitenin 2035’e kadar 120 GW’a çıkarılmasının hedeflendiğini vurguladı. Özellikle güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarına öncelik verilirken, jeotermal ve biyokütle gibi diğer yenilenebilir kaynaklar da enerji portföyünde yer alıyor.
ELİN, Türkiye’den güneş paneli hücresi ihraç edecek
Türkiye ve Amerika’da fotovoltaik modül üretimiyle güneş enerjisi sektöründe dünya liderleri arasında yer alan ELİN Yarı İletken Teknolojileri, yerli üretim güneş paneli hücresi yatırımıyla da dünyaya örnek olacak bir adım atıyor. Yerli ve milli güneş paneli hücre üretimi vizyonuna önemli bir yatırım daha ekleneceğini açıklayan ELİN Yarı İletken Teknolojileri Yönetim Kurulu Başkanı Arda Yalı, “2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi ile Büyük Ölçekli Sanayi Yatırımları kapsamında biz de hücre yatırımımızı hayata geçireceğiz. Bu yatırımımız, Türkiye’yi hücre teknolojisinde dışa bağımlılıktan kurtarmak, kendi teknolojisini üreten ve ihraç eden bir güç haline getirmek için atılmış stratejik bir adımdır.” dedi. Yalı, “Yerli ve milli üretim vizyonu doğrultusunda atılan bu adımla, Türkiye’nin yenilenebilir enerji sektöründeki konumunu daha da güçlendireceğiz. ELİN olarak güneş enerjisi alanındaki liderliğimizi daha da pekiştirerek hem ulusal hem de uluslararası arenada büyümeyi sürdüreceğiz.” diye konuştu.
Enerji bağımsızlığımız için stratejik adımı atıyoruz
“Türkiye’nin hücre teknolojisinde kendi teknolojisini üreten, hatta ihraç eden bir güce dönüştürmeyi amaçlıyoruz.” diyen Yalı, “Yerli güneş paneli hücresi üretimimizle Türkiye’nin enerji bağımsızlığına, sanayisine ve geleceğine stratejik bir katkı sunmayı hedefliyoruz. ELİN olarak “güneşin gücü”yle tüm dünyada güneş paneli üretmeye, güçlenmeye ve büyümeye devam edeceğiz.” diye ekledi.
Karbon nötr ekonomi için kritik adım
Bayraktar, “yeşil şebeke” kavramının, enerji altyapısının dijitalleşmesini, esnekliğini ve çevresel sürdürülebilirliğini esas alan bir dönüşüm olduğunu söyledi. Bu sistemle, karbon nötr ekonomi hedefine ulaşmak için önemli bir adım atılmış olacak. Bu kapsamda önümüzdeki 10 yıl içerisinde sadece şebeke tarafına yapılacak yatırımın 28 milyar dolar olacağı öngörülüyor.
Nükleer enerji ve kritik madenler de gündemde
Bakan Bayraktar, Türkiye’nin enerji stratejisini yalnızca yenilenebilir enerji ile sınırlı tutmadığını, aynı zamanda nükleer enerjiyi de enerji portföyüne dahil etmeyi planladıklarını ifade etti. Ayrıca Türkiye’nin sahip olduğu nadir toprak elementleri rezervlerinin enerji dönüşüm sürecinde stratejik rol oynayacağını belirtti.
Yeşil hidrojen: Temiz enerji, temiz gelecek
Uluslararası danışmanlık, denetim, güvence, strateji, kurumsal finansman ve vergi hizmetleri şirketi EY, Türkiye Yeşil Hidrojen çalışmasını yayımladı. Analiz kapsamında Türkiye’deki demir-çelik, çimento, seramik, alüminyum, cam, enerji, mobilite, kimya ve gübre sektöründeki 20 öncü sektör oyuncusunun üst düzey yöneticileri yeşil hidrojen kullanımı, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) etkileri, AB’ye ihracat hacimleri ve karbonsuzlaştırma faaliyetleri gibi kritik konularda görüş bildirdi.
Kimya sektörü en yüksek ihracat rakamına sahip
Uluslararası Ticaret Merkezi verilerine göre; Türkiye’nin 2019 2023 yılları arasında, SKDM etkisi altındaki önemli sektörlerde ihracat büyümesinin %7,4 olduğu görülüyor. Sektörler bazında incelendiğinde ise; demir ve çelik ihracatının 2019’da %41,45 olan payının 2023’te %35,3’e düştüğü ve bu durumun jeopolitik zorluklar ile artan enerji maliyetlerinden kaynaklandığı görülüyor. Alüminyum ihracatı 2019’daki %7,73’lük oran 2023’te %9,93’e çıkarken, çimento ihracatının 2019’da %10,43 olan payı 2023’te %9,61’e hafif bir düşüş gösteriyor. Kimya ihracatının ise 2023’te 20,63 milyar dolarlık değerle en büyük ihracat sektörü haline gelmesi ve 18,91 milyar dolara sahip demir-çelik sektörünü 1,72 milyar dolar fark ile geride bırakması dikkat çekiyor.
Türkiye’de yeşil hidrojen talebi
2050’de 6 milyon tona çıkabilir SKDM’nin getirdiği mali baskılar, karbon emisyonunu azaltmak için yeşil hidrojeni sürdürülebilir bir çözüm haline getiriyor. EY analizine göre; Türkiye’nin 2020 yılında yaklaşık 0,8 milyon ton hidrojen kullandığı ve %99’unun gri olduğu tahmin ediliyor. Çalışmada, 2050 yılında Türkiye’de yeşil hidrojen talebinin 5,5-6 milyon tona çıkabileceği değerlendiriliyor. 2040 yılından itibaren yeşil, mavi ve gri hidrojen talebinin piyasada birbirine çok yakın olacağını ve bu tarihten itibaren bu durumun yeşil hidrojen lehine değişmesi bekleniyor. Öte yandan Türkiye Ulusal Enerji Planı’na göre, Türkiye’de 2030 yılında 2 GW, 2035’te 5 GW, 2053’te 70 GW elektrolizör kapasitesine ulaşılması planlanıyor. Tüm bu politikalar doğrultusunda, hedeflenen yıllık üretim kapasitelerinin 2030 yılında 175-180 bin ton, 2035 yılında 400-450 bin ton, 2053 yılında ise 6-6.5 milyon ton hidrojen olması tahmin ediliyor.
Çimento: Çimento sektöründe, karbon emisyonlarını azaltmak için ciddi adımlar atılıyor. Sektör; alternatif yakıtlar, yenilenebilir enerji kaynakları ve yeşil hidrojen kullanımı gibi teknolojilere yatırım yaparken, Türkiye’de karbon yakalama teknolojileri için gerekli altyapı ve desteğin yetersizliği önemli bir zorluk olarak görülüyor. Özellikle AB’nin SKDM düzenlemeleri, bu sektördeki şirketlere dönüşümün kapısını açıyor.
Demir – Çelik: Demir ve çelik sektörü, yüksek emisyon yoğunluğu ve kullandıkları teknolojileri nedeniyle büyük bir karbon ayak izine sahip. Sektörde bazı şirketler karbon azaltım yol haritası hazırlarken, bazılarının ise bu alanda henüz herhangi bir çalışma yapmadığı görülüyor. Sürdürülebilir enerji kaynaklarına yönelik araştırmalar ise devam ediyor.
Seramik: Seramik sektöründe yeşil hidrojen ve SKDM konusunda genel bir farkındalık olduğu ve şirketlerin maliyet artışları ve sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda çeşitli stratejiler geliştirdikleri görülüyor. Elektrik ve doğalgaz maliyetleri, firmaları yenilenebilir enerji projelerine yönlendiriyor. Bununla birlikte yeşil hidrojenin büyük ölçekli bir uygulaması henüz bulunmuyor ancak küçük çaplı pilot projeler ve araştırmalar yürütülüyor.
Kimya: Kimya sektöründe ise yeşil hidrojen üzerine yapılan çalışmaların genellikle kademeli olarak ilerlediği görülüyor. Şirketler, yeşil hidrojeni özellikle biyoyakıtlarla birlikte stratejik bir yatırım alanı olarak değerlendiriyor. Ancak mevcut projelerin maliyetleri ve teknolojik güvenliği, yeşil hidrojene geçişi sınırlayan faktörler arasında yer alıyor. Şirketler, yeşil hidrojenin değer zincirindeki konumunu değerlendirirken ulaşım ve güvenlik konularına da önem verdiklerini belirtiyor.
EY Parthenon Şirket Ortağı Cem Çamlı, “Analizimiz doğrultusunda, Türkiye’deki birçok sektörün SKDM düzenlemelerinden etkileneceğini görüyoruz. Türkiye’nin çimento sektörünün karbon azaltımına odaklandığını ancak AB’nin SKDM düzenlemelerinden kaynaklanan altyapı eksiklikleri ve baskılarıyla karşı karşıya olduğunu söyleyebiliriz. Aynı zamanda, SKDM kapsamında olan demir ve çelik sektörü de yüksek emisyonlara sahip. Seramik sektörü ise artan maliyetler nedeniyle sürdürülebilirliğe odaklanarak yenilenebilir enerjiye geçiş yapıyor, ancak yeşil hidrojen kapsamında henüz pilot aşamasında. Bu teknolojik gelişmeler sayesinde, günümüzde yüksek olan yeşil hidrojen fiyatlarının gelecekte, özellikle yenilikçi teknolojilerin ve üretim süreçlerinin olgunlaşmasıyla birlikte, kg başına 2 ABD doları seviyelerine kadar gerilemesi bekleniyor. Bu potansiyel fiyat düşüşü, yeşil hidrojenin daha geniş ölçekte benimsenmesine ve enerji sektöründe daha rekabetçi bir yenilenebilir enerji kaynağı haline gelmesine olanak sağlayabilir.” dedi.

Astronergy ve Chint Power, Achar Energy ile anlaşma imzaladı
Chint Power ve Astronergy, Achar Energy ile Gürcistan’da gerçekleştirilecek arazi güneş enerji santrali projesi için iş birliği anlaşması imzaladı. 99 MW Hidroelektrik Santrali kurulu gücü, 310 MW lisanslı Rüzgâr Enerji Santrali ve 65 MW Güneş Enerjisi Santrali olmak üzere toplam 474 MW portföyüyle, sektörde emin adımlarla ilerleyen Achar Energy ile ortaklaşa yürütülen proje kapsamında, Astronergy’nin 635Wp gücündeki TOPCon güneş panelleri ve Chint Power’ın 350 kWe gücündeki 143 adet inverteri kullanılacak. Üstün teknoloji ile üretilen ve yüksek verimliliğe sahip güneş enerjisi ekipmanları, santralin enerji üretimini maksimize ederken, bölgenin enerji arz güvenliğine de katkı sağlayacak.
Bölgedeki büyük projeler için örnek bir adım
Achar Energy’nin hayata geçirdiği bu proje, Gürcistan’da sürdürülebilir enerji altyapısını güçlendirmeyi ve karbon emisyonlarını azaltmayı hedefliyor. Chint Power ve Astronergy’nin sunduğu yenilikçi çözümler, bölgedeki daha büyük ölçekli projeler için örnek teşkil edecek. Bölgenin enerji dönüşümüne ivme kazandıracak bu iş birliği, yenilenebilir enerji alanında liderliği ve yenilikçiliği bir araya getiriyor. Chint Power ve Astronergy’nin sunduğu teknolojiler ise daha büyük ölçekli projeler için örnek teşkil edecek.
Jinko Solar, HSA Enerji iş birliğiyle yerli üretime başladı
Güneş enerjisi sektörünün küresel öncülerinden Jinko Solar, Türkiye’deki yenilenebilir enerji yatırımlarına güçlü bir adım attı. Şirket, Manisa’da bulunan HSA Enerji fabrikasında N-Type TOPCon teknolojisine sahip güneş panellerinin yerli üretimine başladığını duyurdu. Bu stratejik iş birliği, Jinko Solar’ın küresel üretim ağını genişletirken, Türkiye’nin yenilenebilir enerji ve yerli üretim hedeflerine de güçlü bir destek sağlayacak. Jinko Solar’ın kanıtlanmış ileri teknolojisi; SolarToday’in Türkiye temsilcisi Taliva Enerji’nin global ve yerel piyasa deneyimi, güvenilirliği ve geniş dağıtım ağı HSA Enerji’nin üretim uzmanlığı ile birleşerek Türkiye’deki güneş enerjisi projelerine rekabetçi ve yüksek kaliteli çözümler sunacak. İlk aşamada 72 hücreli panellerin üretileceği tesis, Mayıs ayı itibarıyla 66 hücreli panel üretimine geçiş yapacak. Jinko Solar, Manisa’daki HSA Enerji fabrikasında üretime başlayarak Türkiye’de yerli üretim kapasitesini artırırken, yıllık 100 GW’ı aşan N-Type modül üretim kapasitesiyle, panel verimliliği ve güç çıkışında 27 dünya rekoruna sahip. Ayrıca, 460’tan fazla onaylanmış TOPCon patentiyle sektördeki liderliğini sürdüren Jinko Solar, sekiz yıl üst üste PV-Tech Bankability değerlendirmesinde AAA notu alarak finansal gücünü, yenilikçiliğini ve güvenilirliğini kanıtladı.