Türkiye’de enflasyonla mücadelede dikkat çeken bir eşik aşıldı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) eylülde aylık bazda yüzde 1,84 artarken, yıllık enflasyon yüzde 31,51’den yüzde 29,73’e geriledi. Böylece yıllık enflasyon 58 ay sonra ilk kez yüzde 30’un altına indi.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre TÜFE, eylülde bir önceki aya kıyasla yüzde 1,84 yükseldi. Yıllık enflasyon ise 1,78 puanlık düşüşle yüzde 29,73 seviyesine geriledi. TÜFE’nin yılbaşından bu yana artışı yüzde 24,32, on iki aylık ortalamalara göre artışı ise yüzde 31,49 oldu.
58 ay sonra yeniden yüzde 30’un altında
Eylül verisiyle birlikte yıllık tüketici enflasyonu Kasım 2021’den bu yana ilk kez yüzde 30 seviyesinin altında gerçekleşti. Kasım 2021’de yüzde 21,31 olan yıllık enflasyon, Aralık ayında aylık yüzde 13,58’lik sert yükselişin etkisiyle yüzde 36,08’e çıkmıştı. Sonraki dönemde yüzde 30’un üzerinde seyreden yıllık enflasyon, eylül ayında yüzde 29,73’e geriledi.
Enflasyon beklentileri aştı
Eylül enflasyonu piyasa beklentilerinin de altında kaldı. AA Finans’ın 20 ekonomistin katılımıyla gerçekleştirdiği ankette aylık TÜFE beklentisi yüzde 2,18 olarak öngörülürken, yıllık enflasyon beklentisi yüzde 30,16 seviyesindeydi.
Gerçekleşen yüzde 1,84’lük aylık artış, piyasa beklentisinin 0,34 puan altında kaldı. Yıllık enflasyon da beklentilerin aksine yüzde 30 sınırının altına geriledi.
Gıdada aylık fiyatlar geriledi
En yüksek ağırlığa sahip ana harcama gruplarından gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık fiyat artışı yüzde 27,62 oldu. Ulaştırmada yıllık artış yüzde 35,10, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda ise yüzde 39,99 olarak gerçekleşti.
Bu grupların yıllık enflasyona katkısı gıdada 6,73 puan, ulaştırmada 5,96 puan ve konutta 4,84 puan oldu. Aylık bazda ise gıda ve alkolsüz içecek fiyatları yüzde 0,20 gerilerken, ulaştırma yüzde 2,79, konut grubu yüzde 2,71 arttı.
133 alt sınıfta fiyatlar yükseldi
Eylül ayında TÜFE kapsamında izlenen 174 alt sınıfın 133’ünde fiyat artışı kaydedildi. Fiyatlar 35 alt sınıfta gerilerken, 6 alt sınıfta değişmedi.
İşlenmemiş gıda, enerji, alkollü içecekler, tütün ve altın hariç hesaplanan özel kapsamlı TÜFE göstergesi B ise aylık yüzde 2,01 arttı. Bu göstergenin yıllık artışı yüzde 29, yılbaşından bu yana artışı yüzde 23,40, on iki aylık ortalamalara göre artışı ise yüzde 30,80 oldu.
Üretici enflasyonunda da yavaşlama
Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) eylülde aylık yüzde 2,07 arttı. Yıllık üretici enflasyonu ise ağustostaki yüzde 27,95 seviyesinden yüzde 27,38’e geriledi.
Yİ-ÜFE’nin yılbaşından bu yana artışı yüzde 23,38, on iki aylık ortalamalara göre artışı yüzde 27,81 olarak gerçekleşti. Sanayinin dört ana sektöründe yıllık fiyat artışı madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 34,15, imalatta yüzde 29,09, elektrik ve gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 8,67, su temininde ise yüzde 29,70 oldu.
