2024 yılı boyunca zorlu ekonomik koşullara rağmen inşaat sektörü yılın son ayında beklentilerin olumluya dönmesiyle birlikte toparlanma sinyalleri verdi. Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB) tarafından hazırlanan ve sektörün mevcut durumuyla geleceğe dair beklentilerini gösteren Hazır Beton Endeksi 2024 Aralık Ayı Raporu’na göre, endekslerde herhangi bir gerileme yaşanmazken, özellikle Beklenti Endeksi’nin pozitif tarafa geçmesi sektör adına umut verici bir gelişme olarak değerlendirildi. Benzer şekilde, Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği (Türkiye İMSAD) tarafından hazırlanan İnşaat Malzemesi Sanayi Bileşik Endeksi Aralık 2024 sonuçları da olumlu bir tablo çizdi. Rapora göre, yıl boyunca gerileyen Beklenti Endeksi’nde, Aralık ayında bir dönüş yaşandı. Beklenti Endeksi, Kasım ayına göre 0,2 puanlık artışla 52,5 puana yükseldi ve böylece 10 ay süren düşüş eğilimini sonlandırdı. Bu gelişme, sektör temsilcileri ve yatırımcılar için yıl sonu itibarıyla geleceğe dair iyimser bir bakış açısını beraberinde getirdi.
2024 yılı, inşaat sektörünün dalgalı bir seyir izlediği bir yıl olsa da, yıl sonundaki olumlu gelişmeler sektörün geleceğine dair umutları artırdı. Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB) tarafından hazırlanan Hazır Beton Endeksi 2024 Aralık Ayı Raporu ve Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği (Türkiye İMSAD) tarafından hazırlanan İnşaat Malzemesi Sanayi Bileşik Endeksi Aralık 2024’teki toparlanma, 2025 yılı için daha güçlü bir zemin hazırlarken, sektör temsilcileri ve yatırımcılar için olumlu bir ivmenin başlangıcına işaret ediyor.
Hazır Beton Endeksi verileri umut veriyor
THBB tarafından hazırlanan Hazır Beton Endeksi 2024 Aralık Ayı Raporu’na göre, Aralık ayında endekslerde herhangi bir gerileme gözlemlenmezken, Beklenti Endeksi’nde dikkat çekici bir yükseliş görünüyor. Yıl içerisinde ilk kez Beklenti Endeksi pozitif tarafa geçerken, Merkez Bankası’nın politika faizini aşağı çekmeye başlamasının etkisiyle inşaat sektörünün 2025 yılını daha olumlu geçireceğine olan inançla beklenti yükseldi. Buna rağmen Güven Endeksi’nde herhangi bir değişiklik olmaması, bu beklentinin henüz oldukça başında olunduğunu gösteriyor. Faaliyet Endeksi de Kasım ayına göre yükselmiş görünmekle birlikte hala sınır çizgisinin altında.
Aralık ayında Faaliyet hariç tüm endeksler geçen yılın aynı ayına göre artış gösterdi. En belirgin yükseliş ise Beklenti Endeksi’nde görülüyor. Faaliyet Endeksi’ndeki gerileme oldukça sınırlı düzeyde olmakla birlikte, diğer endekslerdeki yükseliş birleşik Beton Endeksi’ni de yukarı çekti.
Bankalar konut kredisini daha makul seviyelere çekmeli
Raporun sonuçlarını değerlendiren THBB Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Işık, “Hiç kuşkusuz geride bıraktığımız dönemin en önemli gündem maddesi Merkez Bankasının faiz indirimi kararı olmuştur. Yaklaşık iki yıl aradan sonra politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını 250 baz puan düşürerek %47,50’ye çekmiştir. Başlatılan bu süreç inşaat sektörü oyuncularının beklentilerini pekiştirmesinde etkili olmuş görünmektedir ancak bu hareketliliğin devam etmesi için ekonomi yönetiminin bir yandan enflasyon ile mücadelede başarı sağlarken aynı zamanda dengeli bir faiz politikasını hayata geçirmesi gerekmektedir. Bankaların konut kredisinde halihazırda aylık %3’e inen faiz oranını, konut satışlarında ve inşaatta beklenen hareketliliği sağlamak için önümüzdeki dönemde daha makul seviyelere çekmesi gerekmektedir.” ifadelerini kullandı.
İnşaat Malzemesi Sanayi Bileşik Endeksi’nde beklentiler artışa geçti
İnşaat malzemesi sektörünün çatı kuruluşu Türkiye İMSAD tarafından her ay düzenli olarak yayımlanan İnşaat Malzemesi Sanayi Bileşik Endeksi’nin Aralık 2024 ve yıl sonu genel sonuçlarına göre, Beklenti Endeksi’nde uzun süre sonra artış yaşanmasının ve Güven Endeksi’ndeki düşüşün şimdilik durmasının ümit verici olduğu kaydedildi.
Rapora göre, Aralık 2024’te Güven Endeksi’nde bir önceki aya göre değişim olmadı. Öte yandan, Aralık ayında iç pazarın durağan olması ve buna bağlı olarak faaliyetlerin zayıf kalması, güven üzerinde olumsuz etkinin sürmesine neden oldu. Ayrıca, sıkılaştırma politikalarının iç pazarda işleri yavaşlattığı ve yüksek finansman maliyetlerinin sürdüğüne de vurgu yapıldı. Bu gelişmelere bağlı olarak, Güven Endeksi’nin kırılgan kalmaya devam ettiği tespitinde bulunuldu. Endeks verilerinde, 2024 Aralık ayında güven seviyesinin 29,49 puan olarak gerçekleştiği görüldü. Güven Endeksi 2023 yılını ise 33,0 puan ile kapatmıştı.
Raporda, 2024 yılı Aralık ayında Türkiye ekonomisine ilişkin güven seviyesinin değişmediği, ancak zayıf kaldığı belirtildi. İnşaat sektörü açısından güvende değişim görülmezken, inşaat malzemesi sanayisinde güven seviyesinin sınırlı ölçüde artış gösterdiğinin altı çizildi. Ayrıca, yurt içi pazarlarda güvenin çok sınırlı ölçüde azaldığına, ihracat pazarlarına olan güvenin ise sınırlı ölçüde düştüğüne raporda yer verildi.
Beklenti Endeksi 52,5 puana yükseldi
2024 Aralık ayında artış gösteren Beklenti Endeksi, Ocak ayından bu yana devam eden düşüşüne şimdilik son verdi. Beklentilerde düşüş eğiliminin Kasım ayında dip yaptığına ve Aralık ayında geri döndüğüne dikkat çekildi. Uygulanan sıkılaştırma politikaları ve ihracat pazarlarında toparlanmanın ötelenmesi gibi faktörlerin beklentileri etkilemeye devam ettiğine vurgu yapıldı. Ek olarak, üretim, yatırım ve istihdam beklentilerindeki sert gerilemenin şimdilik son bulduğu da belirtildi.
Yaşanan süreçlerin etkisiyle, Beklenti Endeksi Aralık ayında bir önceki aya göre 0,2 puan artarak 52,5 puana yükseldi. 2023 yılı Aralık ayında ise Beklenti Endeksi 57,6 puan seviyesinde gerçekleşmişti. 2024 yılı Aralık ayında, Türkiye ekonomisine ilişkin beklentilerde değişim görülmediğine yer verilen raporda, ekonomi programının kararlılıkla uygulanması ve ilk faiz indiriminin, beklentileri olumlu etkilediğine vurgu yapıldı. Önümüzdeki üç aya ilişkin alınan yurt içi siparişlerde sınırlı artış gerçekleştiği ve ihracat siparişlerinde ise değişim olmadığı raporda belirtildi. Ayrıca, önümüzdeki üç ayın üretim, yatırım ve özellikle istihdam beklentilerinde yaşanan uzun süreli düşüşlerin şimdilik durduğuna dikkat çekildi.
Raporda yer alan değerlendirmeler kapsamında, yeni yılın ilk aylarında beklentileri şekillendirecek ana unsurun ekonomi politikaları ve sonuçları olacağı ifade edildi. Faiz indirimlerinin devam edeceğine dair beklentinin, malzeme sanayisini de olumlu etkileyeceğine parantez açılırken, ihracat pazarlarındaki toparlanmanın ise bir diğer önemli beklenti olduğuna vurgu yapıldı.
2025 yılında inşaat sektörü için yol haritası
THBB ve Türkiye İMSAD tarafından yayımlanan bu iki rapor, sektörün 2025 yılına umutla bakması için önemli sinyaller veriyor. Beklentilerin olumlu yöne dönmesi, sektör oyuncuları için yönlendirici bir unsur olurken, ekonomik istikrarın devamını sağlamak için dengeli politikaların hayata geçirilmesi şart. İç pazarın canlandırılması ve ihracat pazarlarında beklenen toparlanma, sektörün önümüzdeki dönemde daha güçlü bir performans sergilemesine olanak tanıyabilir.
