Orta Doğu’da çatışmaların şiddetlenmesi küresel piyasalarda risk iştahını zayıflatırken, petrol fiyatlarındaki sert yükseliş enflasyon ve faiz endişelerini yeniden gündeme taşıdı. Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık iki ay sonra yeniden 100 doların üzerine çıkarken, yatırımcıların gözü bugün Avrupa Merkez Bankası’nın, yurt içinde ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın açıklayacağı faiz kararlarına çevrildi.
Küresel piyasalarda Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin etkisi belirginleşirken, enerji arzına yönelik endişeler fiyatlamaların merkezine yerleşti. Petrol tankerlerinin doğrudan hedef alınmasıyla tırmanan gerilimin daha da şiddetlenebileceğine ilişkin kaygılar, yatırımcıların riskten kaçınmasına neden oldu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın ABD savaş gemilerine yönelik saldırılarını sürdürmesi halinde ekonomik bedel ödeyeceği mesajını verirken, İran Devrim Muhafızları Ordusu da ABD’nin İran petrol tankerlerine yönelik saldırılarına karşılık ABD donanmasına ait iki savaş gemisinin balistik füzelerle hedef alındığını açıkladı.
Petrol 100 doları aştı, enflasyon endişesi güçlendi
Jeopolitik gerilimin enerji arzı üzerindeki olası etkileri petrol fiyatlarında sert yükselişi beraberinde getirdi. Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık iki ayın ardından yeniden 100 dolar seviyesini aşarken, yükselen enerji maliyetleri küresel enflasyon beklentileri üzerinde de baskı oluşturdu.
Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı önceki gün yüzde 3,4 yükselerek 101,2 dolara ulaşırken, yeni işlem gününde 101,1 dolar seviyesinde dengelendi.
Petroldeki yükselişe tahvil faizlerindeki artışın eşlik etmesi, piyasalardaki belirsizliği daha da artırdı. ABD’de bugün açıklanacak üretici enflasyonu ve yarın açıklanacak tüketici enflasyonu verileri, Fed’in önümüzdeki dönemde izleyeceği para politikasına ilişkin beklentiler açısından kritik önem taşıyor. Enflasyonda görülebilecek olası hızlanma ya da yavaşlama sinyallerinin, faiz indirimi beklentilerini yeniden şekillendirebileceği değerlendiriliyor.
ABD tahvillerinde faiz baskısı
ABD Hazine Bakanlığı’nın uzun vadeli tahviller için geri alım operasyonlarını büyüteceğini açıklamasının ardından tahvil piyasasında da hareketlilik arttı. Hazine bugün 10 ila 20 yıl vadeli tahvillerden 6 milyar dolara kadar geri alım gerçekleştirecek.
Ancak piyasanın daha yüksek tutarlı bir operasyon beklentisi içinde olması, açıklanan rakamın beklentileri karşılamadığı yönündeki değerlendirmeleri beraberinde getirdi. Bunun ardından ABD’nin 10 ve 30 yıllık tahvil faizleri yükseldi.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,86’ya yaklaşarak Kasım 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine çıkarken, 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,31’e kadar yükseldi. Yeni işlem gününde 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,85 seviyesinde bulunuyor.
Dolar zayıflarken altın yükselişini sürdürüyor
ABD’de artan borçluluk ve yüksek tahvil faizleri dolara yönelik güven üzerinde baskı oluştururken, avro ve Japon yenindeki değerlenmenin de etkisiyle dolar endeksi geriledi. Dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 98,7 seviyesinde işlem görüyor.
Doların zayıflaması altının ons fiyatını destekledi. Altının ons fiyatı önceki gün yüzde 1,1 yükselerek 4 bin 401 dolara ulaşırken, yeni işlem gününde yüzde 0,1 artışla 4 bin 407 dolardan alıcı buluyor.
ABD borsalarında ise jeopolitik risklerin yanı sıra yükselen enerji maliyetleri etkili oldu. S&P 500 yüzde 0,48, Nasdaq yüzde 0,64 ve Dow Jones yüzde 0,77 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.
Yapay zekâ iyimserliği yerini temkinli fiyatlamaya bıraktı
Hafta başından bu yana teknoloji hisselerini destekleyen yapay zekâ odaklı iyimserlik de artan jeopolitik riskler ve enerji maliyetlerinin gölgesinde kaldı. Teknoloji hisselerinde genele yayılan olumlu hava yerini, şirket ve hisse bazlı gelişmelerin öne çıktığı daha seçici bir fiyatlamaya bıraktı.
ABD Başkanı Donald Trump da Cumhuriyetçi Parti Ulusal Kongresi’nde yaptığı konuşmada İran’la yaşanan çatışmalara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Trump, İran’ın nükleer silaha sahip olmaması için savaşa girdiklerini savunarak, savaşın kazanılmasıyla petrol fiyatlarının düşeceğini söyledi. Hürmüz Boğazı’ndaki ticareti kontrol ettiklerini belirten Trump, boğazın “Trump Boğazı” olarak adlandırılabileceğini ifade etti.
Avrupa’da gözler ECB’de
Avrupa borsalarında da jeopolitik gelişmelerin etkisiyle satıcılı seyir öne çıktı. Yatırımcıların gündeminde Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra Avrupa Merkez Bankası’nın bugün açıklayacağı para politikası kararı bulunuyor.
Piyasalarda ECB’nin üç temel faiz oranında 25’er baz puanlık artış yapacağı beklentisi öne çıkarken, yıl sonuna kadar ilave bir faiz artışı ihtimali de fiyatlanıyor.
ECB Başkanı Christine Lagarde ise Almanya’da yaptığı konuşmada Avrupa ülkelerinin siyasi ve ekonomik açıdan bölünmüşlüğünün küresel rekabet gücünü zayıflattığına dikkat çekti. Lagarde, Avrupa’nın farklı ulusal gündemlere bölünerek elindeki önemli ekonomik ve siyasi gücü kaybetmemesi gerektiğini vurguladı.
Orta Doğu’daki gerilimin enerji arzına yönelik riskleri artırması, Avrupa ekonomilerinin yaklaşan kış aylarında enerji maliyetleri açısından karşılaşabileceği baskılara ilişkin soru işaretlerini de güçlendirdi.
Avro/dolar paritesi yüzde 0,1 artışla 1,1640 seviyesine yükseldi.
Avrupa borsalarında İngiltere’de FTSE 100 yüzde 1,31, İtalya’da FTSE MIB 30 yüzde 0,58, Fransa’da CAC 40 yüzde 1,94 ve Almanya’da DAX 40 yüzde 1,66 geriledi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar ise yeni güne karışık başladı.
