Birleşmiş Milletler’den küresel gıda fiyatlarında yükselişle ilgili 2027’ye uzanan yeni bir uyarı geldi. Pirinç, ekmek ve şekerde fiyat baskısı büyürken artan enerji maliyetleri ve kuraklık, yeni zam riskini güçlendiriyor.
Küresel gıda piyasalarında son aylarda başlayan yükseliş, milyonlarca tüketicinin günlük harcamalarını etkilemeye başladı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), savaşların aksattığı ticaret yolları ve olumsuz hava koşullarının gıda fiyatlarını 2027 boyunca baskı altında tutabileceği uyarısında bulundu.
Dünya genelinde gıda fiyatlarının yeniden hızlanabileceğine ilişkin endişeler artıyor. FAO Başekonomisti Maximo Torero, enerji ve taşımacılık maliyetlerindeki yükselişin tarımsal üretimde yaşanan sorunlarla birleştiğine dikkat çekti.
Torero’nun 19 Ekim’de yayımlanan değerlendirmesine göre fiyatlar üzerindeki baskının 2026’nın sonuna doğru daha belirgin hale gelmesi, 2027’nin başında artması ve gelecek yıl boyunca devam etmesi ihtimali bulunuyor. Karadeniz’deki tahıl sevkiyatlarının aksaması, Hürmüz Boğazı çevresindeki enerji ve gübre tedariki sorunları ile El Niño kaynaklı kuraklık, üretim maliyetlerini ve gıda arzına ilişkin riskleri artırıyor.
Üstelik üreticilerin bir bölümü yükselen maliyetleri henüz tüketici fiyatlarına tam olarak yansıtmış değil. Bu durum, önümüzdeki aylarda yeni fiyat artışlarının gündeme gelmesine yol açabilir.
Pirinç, ekmek ve şekerde fiyat artışları hızlandı
Gıda enflasyonunun etkileri özellikle Asya, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da belirginleşiyor. Temel besin maddelerinin fiyatları yükselirken düşük gelirli haneler tüketimlerini azaltmak zorunda kalıyor.
Endonezya’da pirinç fiyatları rekor seviyelere ulaştı. Eylül ayında pirincin perakende satış fiyatı kilogram başına 15 bin 769 rupiye yükseldi. Ülkede 2027’de yaşanabilecek kuraklığın üretimi azaltmasından endişe ediliyor.
Mısır’da ise devlet sübvansiyonu kapsamı dışındaki büyük ekmeğin fiyatı temmuz ayındaki 4 Mısır poundundan 5 pounda çıktı. Böylece yalnızca birkaç ayda yüzde 25 artış yaşandı.
Hindistan’da şeker, soğan ve bakliyat fiyatları eylülde bir önceki aya göre yüzde 10’un üzerinde yükseldi. Zayıf muson yağmurları ve üretim kayıpları fiyat artışlarında etkili oldu.
Şeker arzını korumaya çalışan Hindistan yönetimi, 16 Ekim’de yayımlanan yeni tedarik koşulları kapsamında 2026-2027 döneminde şeker kamışı suyu, şeker şurubu ve bazı melas türlerinden üretilen etanolün satın alınmasını durdurma kararı aldı.
Bu karar, gıda arzındaki sorunların enerji politikalarını da etkilemeye başladığını gösteriyor.
