Küresel gıda fiyatları, jeopolitik risklerin tedarik zincirlerinde yarattığı aksaklıklar ve artan sıcaklıkların üretim üzerindeki baskısıyla yükselişini sürdürdü. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) verilerine göre, FAO Gıda Fiyat Endeksi temmuz ayında yüzde 0,6 artarak 131,1 puana çıktı. Böylece küresel gıda fiyatları Ocak 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
FAO’nun uluslararası gıda fiyatlarındaki aylık değişimi takip eden endeksinde temmuz ayında tahıl, bitkisel yağ ve şeker fiyatlarındaki yükseliş dikkat çekti. Et ve süt ürünleri fiyatlarındaki kısmi düşüş ise genel artışı sınırladı.
Küresel gıda fiyatları, temmuz itibarıyla Mart 2022’de kaydedilen tüm zamanların en yüksek seviyesinin ise yüzde 18,2 altında bulunuyor.
Buğdayda arz endişesi fiyatları yukarı çekti
Tahıl Fiyat Endeksi, temmuzda bir önceki aya göre yüzde 3,4, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 6,9 artarak 113,8 puana yükseldi.
Buğday fiyatlarında da belirgin bir artış yaşandı. Küresel buğday fiyatları temmuzda aylık bazda yüzde 5,8, yıllık bazda yüzde 9,9 yükseldi. Karadeniz’de ihracat akışındaki kesintilerin devam etmesi ve ihracat altyapısına yönelik hasarların arz endişelerini artırması, fiyatların yükselmesinde etkili oldu.
Mısır fiyatları da sıcaklıkların etkisiyle arttı. ABD’nin bazı bölgelerinde görülen sıcak ve kurak hava koşulları ile enerji fiyatlarındaki yükseliş, küresel mısır fiyatlarının temmuzda aylık bazda yüzde 3,6 artmasına neden oldu.
Bitkisel yağlarda 3 yılın zirvesi
Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, temmuz ayında aylık bazda yüzde 3,7 artışla 195,7 puana yükseldi. Böylece endeks, Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Palm ve soya yağı fiyatlarında devam eden yükseliş, küresel bitkisel yağ fiyatlarının yüksek seyretmesinde belirleyici oldu.
Şeker fiyatlarında sıcak hava baskısı
Şeker Fiyat Endeksi de temmuzda bir önceki aya göre yüzde 5,6 artarak 95 puana çıktı. Buna karşın şeker fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 daha düşük seviyede kaldı.
Fiyatlardaki aylık yükselişte, Avrupa Birliği’nde uzun süren sıcak ve kurak havanın mahsul verimliliği üzerindeki olası etkilerine yönelik endişeler etkili oldu. Asya’daki başlıca üretici ülkelerde ise El Niño koşullarının üretim beklentilerini olumsuz etkileyebileceğine yönelik kaygılar fiyatları destekledi.
İklim ve jeopolitik riskler gıda fiyatlarını şekillendiriyor
FAO’nun temmuz verileri, küresel gıda piyasalarında iklim koşulları, jeopolitik gelişmeler ve tedarik zinciri risklerinin fiyatlar üzerindeki etkisinin sürdüğünü ortaya koydu. Özellikle Karadeniz’deki ihracat akışları ile ABD ve Avrupa’daki sıcaklık ve kuraklık koşulları, önümüzdeki dönemde tahıl ve tarımsal emtia fiyatlarının seyrinde belirleyici olmaya devam edecek.
