Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin 2040 enerji vizyonunu açıklayarak elektrikleşme oranının yüzde 36’ya, elektrik kurulu gücünün 281 bin megavata çıkarılmasının hedeflendiğini bildirdi. Milli Enerji 2040 programı kapsamında kamu ve özel sektör eliyle 500 milyar dolarlık yatırım yapılması öngörülürken, enerji dönüşümünün yaklaşık 250 bin aileye istihdam kapısı açması bekleniyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Antalya’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) öncesinde Türkiye’nin 2040 enerji vizyonunu kamuoyuyla paylaştı.
Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde kamu, özel sektör, akademi ve medya temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirilen Milli Enerji 2040 Lansmanı’nda konuşan Bayraktar, Türkiye’nin temel hedefinin enerjide bağımsızlığını sağlamak olduğunu belirtti.
Türkiye ekonomisinin gelecekte elektrikleşme ekseninde dönüşeceğini vurgulayan Bayraktar, “2040’ta, Türkiye Yüzyılı’nda hedefimiz Türkiye’yi enerjide bağımsız kılmaktır. Artık Türkiye ekonomisini elektrikleştireceğiz. Türkiye, 2040’ta yüzde 36 elektrikleşmeye ulaşacak.” ifadelerini kullandı.
Beş Temel Stratejik Alan
Türkiye’nin 2040 enerji hedeflerine ulaşmak için beş temel alana odaklanacağını belirten Bayraktar, enerji verimliliği, nükleer enerji, yenilenebilir enerji, petrol ve doğal gaz ile madenlerin bu stratejinin temelini oluşturacağını bildirdi.
Elektrikleşme sürecinde tüketim alışkanlıklarının ve enerji kullanım yöntemlerinin değişmesi gerektiğine dikkati çeken Bayraktar, elektrikli araçlar, veri merkezleri, yeşil hidrojen üretimi, ısı pompaları ve su arıtma tesislerinin elektrik talebindeki artışın temel unsurları arasında yer alacağını kaydetti.
Kurulu Güç 281 Bin Megavata Çıkacak
Türkiye’nin 2025 yılı itibarıyla 123 bin megavat seviyesinde olan elektrik kurulu gücünün 2040’ta yaklaşık 281 bin megavata yükseltilmesi hedefleniyor.
Bu dönemde yenilenebilir enerji kaynaklarının kurulu güç içerisindeki payının yüzde 63’ten yüzde 77’ye çıkarılmasının planlandığını belirten Bayraktar, bu hedef doğrultusunda yaklaşık 190 milyar dolarlık yatırım ihtiyacı bulunduğunu ifade etti.
Yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması için her yıl en az 2 bin megavatlık YEKA yarışmaları düzenlenmesi, 6 bin megavatlık deniz üstü rüzgar enerjisi kapasitesinin hayata geçirilmesi, uluslararası projelerin geliştirilmesi ve mevcut santrallere hibrit kapasite eklenmesi planlanıyor.
Dağıtık üretimin stratejik önemine de değinen Bayraktar, “Yerinde üretim, yerinde tüketim. Savaşlarda enerji altyapıları temel hedef haline geliyor. Üretimi dağıtık hale getirmemiz, stratejik bir anlam da taşıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Elektrik Şebekesine 36 Milyar Dolarlık Yatırım
Elektrikleşme hedeflerinin güçlü bir iletim ve dağıtım altyapısıyla desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Bayraktar, iletim sistemine 36 milyar dolarlık yatırım yapılacağını açıkladı.
Yüksek gerilim iletim hatlarının yaklaşık 77 bin kilometreden 112 bin kilometreye çıkarılacağını belirten Bayraktar, trafo kapasitelerinin de 200 bin megavat seviyelerinden 316 bin megavata yükseltileceğini bildirdi.
Dağıtım sektöründe de altyapı yatırımlarının yanı sıra hizmet kalitesi ve müşteri memnuniyetini merkeze alan bir zihniyet dönüşümüne ihtiyaç olduğunu ifade eden Bayraktar, 2036 yılının dağıtım lisanslarının yenilenmesi bakımından önemli bir dönüm noktası olacağını kaydetti.
140 Gigavatsaatlik Depolama İhtiyacı
Elektrik sisteminin artan yenilenebilir enerji kapasitesini yönetebilmesi için esneklik yatırımlarının önemine işaret eden Bayraktar, Türkiye’nin 2040 yılında 140 gigavatsaatlik enerji depolama kapasitesine ihtiyaç duyacağını belirtti.
Mevcut 5,4 gigavat seviyesindeki enterkonneksiyon kapasitesinin 15 gigavata çıkarılmasının hedeflendiğini aktaran Bayraktar, Türkiye’nin ayrıca 6 gigavatlık pompaj depolamalı hidroelektrik santral kapasitesine ihtiyaç duyduğunu bildirdi.
Elektrikli ulaşımın da enerji sistemine esneklik kazandıracak önemli unsurlardan biri olacağını ifade eden Bayraktar, 2040 yılında Türkiye’de 20 milyon elektrikli ve hibrit araç bulunmasının, toplam 41 milyonluk araç stokunun yaklaşık yarısının bu kategoride yer almasının öngörüldüğünü söyledi.
Elektrik İhtiyacının Yüzde 11’i Nükleerden
Türkiye’nin nükleer enerji kapasitesini de artırmayı hedeflediğini belirten Bayraktar, 4 bin 800 megavat kapasiteli Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin yanı sıra en az 5 bin megavatlık küçük modüler reaktör kapasitesinin oluşturulmasının planlandığını açıkladı.
Böylece 2040 yılında toplam nükleer kurulu gücün 10 bin megavata çıkarılması ve Türkiye’nin elektrik ihtiyacının yüzde 11’inin nükleer enerjiden karşılanması hedefleniyor. Bayraktar, bu kapasitenin 15 milyar metreküplük doğal gaz ithalatının önüne geçebileceğini ifade etti.
Petrol ve Doğal Gazda Üretim Hedefi
Milli Enerji 2040 vizyonunda petrol ve doğal gaz üretiminin artırılması da öncelikli başlıklar arasında yer alıyor.
Türkiye’nin günlük 993 bin varil ham petrol ihtiyacının elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla 2040 yılında 718 bin varile gerilemesinin beklendiğini belirten Bayraktar, yurt içi ve yurt dışı üretimin tamamıyla bu talebin karşılanmasının hedeflendiğini bildirdi.
Doğal gazda da benzer bir strateji izleneceğini kaydeden Bayraktar, Türkiye’nin 2040 yılında öngörülen 57 milyar metreküplük doğal gaz ihtiyacının tamamını kendi üretimiyle karşılamayı amaçladığını söyledi.
Enerji KİT’leri Küresel Ölçekte Konumlanacak
Bayraktar, enerji alanında faaliyet gösteren kamu iktisadi teşebbüslerinin de yeni döneme hazırlanacağını belirterek Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ), Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ), Eti Maden, Türkiye Petrolleri (TPAO) ve BOTAŞ’ı “5 milli şampiyon adayı” olarak nitelendirdi.
Bu kuruluşların yapısal dönüşümünün sağlanması gerektiğini vurgulayan Bayraktar, söz konusu şirketlerin bölgesel ve küresel ölçekte faaliyet gösterebilecek bir yapıya kavuşmasının hedeflendiğini dile getirdi.
500 Milyar Dolarlık Yatırım, 250 Bin İstihdam
Milli Enerji 2040 vizyonunun ekonomik boyutuna ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Bayraktar, hedeflerin gerçekleştirilmesi için kamu ve özel sektör eliyle toplam 500 milyar dolarlık yatırım gerektiğini açıkladı.
Bu yatırımlarla Türkiye’nin elektrik üretiminde yüzde 92 milli üretim oranına ulaşmasının, yenilenebilir enerjinin kurulu güç içerisindeki payını yüzde 77’ye çıkarmasının, elektrikleşme oranını yüzde 36’ya yükseltmesinin ve emisyonlarda yüzde 40 azaltım sağlamasının hedeflendiğini belirtti.
Kişi başı elektrik tüketiminin 7 bin 500 kilovatsaat seviyesine çıkarılmasının öngörüldüğünü kaydeden Bayraktar, yatırımların doğrudan yaklaşık 108 bin kişiye istihdam sağlamasının, dolaylı etkileriyle birlikte yaklaşık 250 bin aile için istihdam imkânı oluşturmasının beklendiğini bildirdi.
Bayraktar, 2021-2025 döneminde enerji alanında 74,9 milyar dolarlık destek sağlandığını da hatırlatarak finansman, nitelikli insan kaynağı ve kararlı bir uygulama sürecinin hedeflere ulaşmada belirleyici olacağını ifade etti.
Milli Enerji 2040 vizyonunun Türkiye’nin enerji arz güvenliğini güçlendireceğini, dışa bağımlılığını azaltacağını ve ekonomik büyümesine katkı sağlayacağını belirten Bayraktar, Türkiye Yüzyılı’nda temel hedefin enerjide bağımsız bir Türkiye inşa etmek olduğunu vurguladı.
