Bankacılık, sigortacılık ve sermaye piyasaları, yapay zekânın yeni bir evresinin etkisiyle köklü bir dönüşüm sürecine giriyor. Artan regülasyon baskıları, yükselen dolandırıcılık riski, değişen müşteri beklentileri ve operasyonel karmaşıklık; sektörün iş yapış modellerini yeniden şekillendirirken, kurumlar daha otomatik, daha hızlı ve daha entegre sistemlere yöneliyor.
Finansal hizmetler sektörü; artan regülasyon baskıları, yükselen dolandırıcılık riskleri, makroekonomik belirsizlikler ve değişen müşteri beklentileri gibi çok katmanlı bir dönüşüm sürecinden geçiyor. PwC’nin 2025 Küresel Uyum Araştırması’na göre sektördeki kurumların yüzde 90’ı uyum süreçlerinin giderek daha karmaşık hale geldiğini belirtirken, yüzde 84’ü bu süreçleri teknoloji ile otomatikleştirmeye yöneliyor.
Raporda dikkat çeken noktalar;
- Finansal hizmetler sektöründeki katılımcıların %90’ı uyum gerekliliklerinin giderek daha karmaşık hale geldiğini belirtirken, %84’ü uyum ve işlem izleme süreçlerini otomatikleştirmek ve optimize etmek için teknolojiye yöneliyor.
• Çalışmaya göre bankacılıkta dolandırıcılıktan kaynaklanan küresel kayıpların 2030 yılına kadar 58 milyar dolara ulaşması bekleniyor
• Agentic AI; yalnızca içerik üreten ya da tekil görevleri yerine getiren sistemlerin ötesine geçerek, çok adımlı süreçleri koordine edebilen, veri kaynaklarına erişebilen, iş akışlarını yönetebilen ve insan gözetimi altında aksiyon alabilen yeni nesil yapay zekâ yaklaşımı olarak öne çıkıyor.
• Bankacılıkta müşteri kabul süreçleri, finansal suçlarla mücadele, kredi tahsis operasyonları ve müşteri hizmetlerinde; sigortacılıkta risk değerlendirme (underwriting), hasar yönetimi, dolandırıcılık tespiti ve müşteri hizmetlerinde; sermaye piyasalarında ise araştırma, durum tespiti, portföy analizi ve risk yönetiminde önemli dönüşüm alanları oluşuyor.
• Çalışmaya göre agentic AI kullanan kurumların %54’ü müşteri deneyiminde iyileşme gördüğünü belirtirken, şirketlerin %57’si müşteri hizmetlerinde yapay zekâ ajanlarını kullanıyor veya yakın dönemde kullanmayı planlıyor.
Agentic AI ile çok katmanlı finansal dönüşüm
Rapora göre agentic AI; geleneksel analitik, otomasyon ve üretken yapay zekâ uygulamalarından farklı olarak, yalnızca belirli bir görevi tamamlamakla sınırlı kalmıyor. Yapay zekâ ajanları; veri kaynaklarına erişebiliyor, çok adımlı süreçleri yürütebiliyor, farklı sistemler arasında koordinasyon sağlayabiliyor ve değişen koşullara uyum gösterebiliyor. Böylece finansal kuruluşlar, insan gözetimini koruyarak daha hızlı, daha tutarlı ve daha ölçeklenebilir süreçler tasarlayabiliyor. Çalışmada, finansal hizmetler sektörünün son dönemde dijital dönüşüm, artan uyum maliyetleri, siber riskler, dolandırıcılık, genç müşterilerin değişen beklentileri ve yaşlanan iş gücü gibi birçok baskıyı aynı anda yönettiği belirtiliyor. Rapora göre bu baskılar, bankacılık, sigortacılık, varlık yönetimi ve sermaye piyasaları dahil olmak üzere sektörün tüm alt alanlarında hem yeni fırsatlar hem de yeni riskler yaratıyor.
Bankacılıkta uçtan uca dönüşüm
Çalışmaya göre bankacılık sektöründe agentic AI’ın kısa vadede en fazla değer yaratabileceği alanlar; finansal suçlarla mücadele ve regülasyon süreçleri, müşteri etkileşimi ve kişiselleştirme ile kredi tahsis operasyonları olarak öne çıkıyor. Bu alanlar; yoğun regülasyon baskısı, yüksek hacimli veri, karmaşık karar süreçleri ve çok adımlı iş akışları nedeniyle yapay zekâ ajanlarının hızlı etki yaratabileceği başlıklar arasında yer alıyor.
Raporda, yapay zekâ ajanlarının müşteri kabul ve Müşterini Tanı (KYC) süreçlerinde belge toplama, doğrulama, kaynak varlık dokümantasyonu hazırlama ve onboarding süreçlerini hızlandırma gibi görevleri üstlenebildiği belirtiliyor. Çalışmada yer verilen örneklerden birinde, büyük bir Asya bankasının kaynak varlık notu hazırlama süresini yaklaşık 10 günden 1 saate düşürdüğü, nihai doğrulamanın ise ilişki yöneticileri tarafından yapıldığı aktarılıyor. Finansal suçlarla mücadelede de agentic AI’ın yalnızca tespit kabiliyetini artırmakla kalmadığı; kanıt toplama, vaka anlatısı hazırlama, politika kurallarını uygulama ve gerekli durumlarda insan incelemesini tetikleme gibi süreçleri de koordine edebildiği belirtiliyor. Rapora göre bu yaklaşım, işlem izleme ve dolandırıcılık tespitinde yanlış pozitiflerin azaltılmasına ve denetim izlerinin korunmasına katkı sağlayabiliyor.
Sigortacılıkta veri odaklı yeni risk ve hasar yönetimi dönemi
Rapora göre sigorta sektöründe agentic AI; risk değerlendirme (underwriting), hasar ve dolandırıcılık yönetimi, müşteri hizmetleri ve iş gücü dayanıklılığı alanlarında önemli bir dönüşüm yaratıyor. Bu alanlar; uzman kararına dayalı yapıları, yoğun yapılandırılmamış veri kullanımı ve müşteri beklentilerine hassasiyetleri nedeniyle agentic AI uygulamaları için güçlü kullanım alanları sunuyor. Risk değerlendirme süreçlerinde agentic AI, periyodik ve belge odaklı geleneksel modelden daha dinamik ve sürekli öğrenen bir yapıya geçişi destekliyor. Rapora göre yapay zekâ ajanları; başvuru belgeleri, geçmiş poliçe ve hasar verileri ile ilgili dış kaynaklardan gelen bilgileri otomatik olarak toplayıp düzenleyebiliyor, eksik veya tutarsız unsurları işaretleyebiliyor ve yapılandırılmış risk dosyaları oluşturabiliyor. Daha basit iş kollarında ise belirlenen eşiklerin altında insan müdahalesi olmadan onay süreçlerini destekleyebiliyor. Çalışmada ayrıca hasar aktivitesi, davranışsal örüntüler, hava durumu modelleri, görüntü analizi ve mobilite verilerinden gelen sinyallerin risk değerlendirme modellerine sürekli biçimde entegre edilebildiği belirtiliyor. Yüksek çözünürlüklü iklim tahminleri, drone ve uydu görüntüleri ile hiper yerel mobilite verilerinin kullanımı; riskin bireysel mülk, mahalle veya rota seviyesinde değerlendirilmesini mümkün hale getiriyor.
Sermaye piyasalarında hızlanan analiz ve karar destek süreçleri
Çalışmaya göre sermaye piyasaları ve özel sermaye tarafında agentic AI; araştırma ve analitik süreçlerin hızlandırılması, durum tespiti operasyonları, müşteri danışmanlığı, kişiselleştirme, risk, likidite ve uyum yönetimi alanlarında öne çıkıyor. Bu alanlar, farklı bilgi kaynaklarının kısa süre içinde sentezlenmesini gerektirdiği için çoklu ajan orkestrasyonu açısından uygun bir zemin sunuyor. Raporda agentic AI’ın yatırım araştırmalarında günler sürebilen analitik iş akışlarını dakikalar içinde yürütülebilen süreçlere dönüştürebildiği belirtiliyor. Yapay zekâ ajanları; finansal tabloları, finansal sonuç toplantısı kayıtlarını, piyasa haberlerini ve alternatif veri kaynaklarını işleyerek yapılandırılmış analiz taslakları oluşturabiliyor. Böylece portföy yöneticileri ve analistler manuel veri sentezi yerine daha fazla değerlendirme ve senaryo analizine odaklanabiliyor. Dış şoklar karşısında da agentic AI’ın rolü öne çıkıyor. Rapora göre ani bir politika açıklaması veya yeni bir tarife gibi piyasa hareketi yaratabilecek gelişmelerde yapay zekâ ajanları, pozisyonlar ve sektörler arasındaki maruziyet yollarını takip ederek portföy üzerindeki olası etkileri hızlı biçimde analiz edebiliyor.
