Sıfır Atık Hareketi Kurucusu ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, enerji dönüşümünün yalnızca temiz enerji üretimini artırmakla sınırlı olmadığını belirterek kaynak verimliliği, döngüsel üretim ve sürdürülebilir tüketimin önemine dikkat çekti. Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek COP31’in eylem gündeminde Sıfır Atık yaklaşımını daha ileri taşımayı hedeflediklerini ifade eden Erdoğan, kalıcı dönüşüm için kullan-at kültüründen uzaklaşılması gerektiğini vurguladı.
İklim krizinin enerji sistemleri üzerindeki etkilerinin giderek belirginleştiğine işaret eden Sıfır Atık Hareketi Kurucusu ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, enerji dönüşümünün üretim ve tüketim alışkanlıklarıyla birlikte ele alınması gerektiğini söyledi. Temiz enerji yatırımlarının önemini vurgulayan Erdoğan, kaynakların korunması ve mevcut kaynakların verimli kullanılmasının da dönüşümün temel unsurları arasında yer aldığını belirtti.
Enerji ihtiyacının yalnızca daha fazla temiz enerji üretme perspektifiyle değerlendirilmemesi gerektiğini kaydeden Erdoğan, “Bu nedenle enerji dönüşümü meselesini yalnızca ‘Nasıl daha fazla temiz enerji üretebiliriz?’ sorusuyla sınırlandırmamalıyız. Meseleyi önce ‘Neden daha çok enerji üretmek zorundayız?’ sorusuyla ele almalıyız. Şapkamızı önümüze koyup kaynaklarımızı nasıl kullandığımızı ve sınırsız tüketim alışkanlıklarımızın sonuçlarını düşünmemiz gerekiyor.” dedi.
“Kullan-at kültüründen uzaklaşmalıyız”
Atığın yalnızca bertaraf edilmesi gereken bir unsur olarak görülmemesi gerektiğini belirten Erdoğan, her atığın içinde enerji, doğal kaynak ve insan emeği bulunduğuna dikkat çekti. Doğrusal üretim ve tüketim modelinin kaynak israfına yol açtığını ifade eden Erdoğan, sürdürülebilir bir gelecek için uzun ömürlü ve dayanıklı ürünlerin tercih edildiği bir tüketim anlayışına geçilmesi gerektiğini söyledi.
Erdoğan, “Bizim birincil meselemiz, tek kullanımlık ürünler etrafında şekillenmiş kullan-at kültüründen uzaklaşmak olmalıdır. Hepimizin refahı ve nesiller arası adalet için uzun ömürlü ve dayanıklı ürünler etrafında şekillenecek bir sürdürülebilirlik kültürüne geçmeliyiz.” ifadelerini kullandı.
Gıda israfının enerji kaybıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini de vurgulayan Erdoğan, gıdanın üretiminden paketlenmesine, hazırlanmasından korunmasına ve dağıtımına kadar her aşamada enerji harcandığını hatırlattı. Gıda israfının aynı zamanda bu süreçlerde kullanılan enerjinin de boşa harcanması anlamına geldiğini belirten Erdoğan, bu yıl Uluslararası Sıfır Atık Günü kapsamında gıda israfının küresel gündeme taşındığını ifade etti.
Döngüsel üretim modeline geçiş vurgusu
Üretim süreçlerinin atık oluşturmayacak şekilde tasarlanabileceğini ve atıkların yeniden ham maddeye dönüştürülerek ekonomiye kazandırılabileceğini belirten Erdoğan, doğadaki döngüsel işleyişin bu konuda örnek oluşturduğunu söyleyerek, “Doğada hiçbir şey atığa dönüşmez. Suyun, toprağın ve havanın sürekli devridaimi üzerine kurulu bu muhteşem sistemde bir canlının çıktısı, başka bir canlının girdisine dönüşür. O halde biz de bu okuldan gerekli dersleri çıkaralım. Zira doğrusal üretim ve tüketim sistemimizin içinde biriktirdiğimiz sorunları, ancak döngüsel düşünmeyi öğrenerek çözebiliriz.” dedi.
Türkiye’de 2017 yılında başlatılan ve bugün küresel bir harekete dönüşen Sıfır Atık Projesi’nin enerji ve kaynak güvenliği açısından önemli bir yol haritası sunduğunu belirten Erdoğan, Uluslararası Enerji Ajansının çalışmalarının da sıfır atık ile enerji dönüşümü arasındaki güçlü ilişkiyi ortaya koyduğunu kaydetti.
Erdoğan, Sıfır Atık yaklaşımının COP31’in eylem gündeminde daha ileri taşınmasının, enerji dönüşümünün kaynak verimliliği ve sürdürülebilir tüketim boyutlarının güçlendirilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
