Ticaret Bakanlığı’nın Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde yaptığı değişiklikler 1 Ağustos’ta yürürlüğe girecek. Yeni düzenlemeyle yapay zekâ destekli reklamlardan influencer paylaşımlarına, hedefli reklamcılıktan çevresel beyanlara kadar birçok alanda tüketiciyi koruyacak yeni kurallar uygulanacak.
Ticaret Bakanlığı, dijitalleşmeyle birlikte artan aldatıcı reklam uygulamalarına karşı tüketiciyi daha etkin korumayı amaçlayan yeni düzenlemeleri 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe alıyor. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklerle dijital reklamcılıkta şeffaflık artırılırken, yapay zekâ kullanımı, influencer tanıtımları, indirim kampanyaları ve çevresel beyanlara yönelik yeni yükümlülükler getiriliyor.
Yeni düzenlemeye göre, tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verileri analiz edilerek sunulan hedefli reklamlarda, reklamın hangi kriterlere göre gösterildiği ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği açık şekilde paylaşılacak. Çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı hedefli reklam uygulamaları ise yasaklandı.
Sosyal medya etkileyicilerinin (influencer) ücret, ücretsiz ürün ya da hizmet veya benzeri bir menfaat karşılığında yaptığı paylaşımlarda “reklam” veya “tanıtım” ibaresinin kullanılması zorunlu hale getirildi. Böylece tüketicilerin ticari içerikleri daha kolay ayırt edebilmesi amaçlanıyor.
İndirimli satış reklamlarında da yeni kurallar uygulanacak. Buna göre, indirim öncesi fiyat olarak kampanya başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacak. Çabuk bozulabilen gıda ürünleri ile hizmetlerde ise indirimli fiyattan önceki fiyat dikkate alınacak.
Yönetmelikle yapay zekâ kullanılarak oluşturulan ve gerçek kişilerden ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin yer aldığı reklamlarda bunun açıkça belirtilmesi zorunlu olacak. Ayrıca yapay zekâ ile oluşturulan dijital kopyaların, gerçek bir kişinin ürünü deneyimlediği veya tavsiye ettiği izlenimini veren reklamlarda kullanılması yasaklandı.
Çevresel beyan içeren reklamlara da yeni standartlar getirildi. “Çevre dostu” gibi genel ifadeler, bilimsel açıklama ve belge olmadan kullanılamayacak. Reklamlarda yer alan çevresel iddiaların yetkili kurumlar, üniversiteler veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle ispatlanması gerekecek.
Öte yandan tüketici değerlendirme platformlarında satıcı ve sağlayıcılara yanıt vermeleri için tanınan süre 72 saatten 48 saate indirildi. Falcı, medyum ve astrolog hizmetleri ile yasa dışı bahis, kumar ve yasa dışı şans oyunlarına ilişkin reklam yasağının kapsamı da genişletildi.
Bu düzenlemelerle dijital reklamcılıkta şeffaflığın artırılması, yanıltıcı ticari uygulamaların önlenmesi ve tüketicilerin daha etkin korunması hedefleniyor.
